Gemi insanlarında iş stresinin işten ayrılma niyetine etkisinde, iş aile çatışmasının ve lider üye etkileşiminin rolü
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Sinem KAYA
Danışman: Murat Yorulmaz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Denizcilik mesleği, sahip olduğu zorlu şartlar sebebiyle dünya üzerindeki en zorlu ve tehlikeli mesleklerden biri olarak kabul edilmektedir. Bu zorlu şartların ortadan kaldırılamaması ya da iyileştirilememesi durumunda deniz ve gemi hayatının zorluklarıyla baş etmekte zorlanan gemi insanlarının gemideki işlerinden ayrılıp karadaki iş imkânlarını değerlendirme istekleri artmaktadır. Gemi insanlarının işten ayrılmalarına sebep olan etkenlerin ve bu etkenler arasındaki ilişkilerin incelenmesi oldukça önemlidir. Bu doğrultuda bu çalışmanın amacı, deniz ulaştırmasının önemli aktörlerinden olan gemi insanlarının gemide çalıştıkları süreler boyunca yaşadıkları iş stresinin, işten ayrılma niyetlerine etkisinde iş aile çatışmasının aracı ve lider üye etkileşiminin düzenleyici rollerinin olup olmadığını incelemektir. Bu amaca yönelik olarak katılımcıların demografik özelliklerini tespit etmeye yönelik 9 ve katılımcı gemi insanlarının iş stresi, iş-aile çatışması, lider üye etkileşimi ve işten ayrılma niyetlerini ölçmeye yönelik 17 sorudan oluşan bir anket formu hazırlanmıştır. Araştırmanın verileri bu anket formunun Şubat-Mayıs 2022 tarihleri arasında 339 Türk gemi insanına online platformlar üzerinden uygulanmasıyla toplanmıştır. Toplanan veriler SPSS (v22) programında Hayes (2019) tarafından geliştirilen Process makro (v3.4) eklentisinde Model 5, Bootstrap tekniği 5000 örneklem seçeneği ve AMOS.22 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Analizler gemi insanlarının yaşadıkları iş stresinin işten ayrılma niyetlerine olan etkisinde, iş-aile çatışmasının aracı ve lider-üye etkileşimin düzenleyici rolüne yönelik kurulan modelin anlamlı olduğunu göstermiştir. Bu çalışmanın gemi insanlarında işten ayrılma niyetini ele alan nadir çalışmalardan olması ve söz konusu değişkenler arasındaki ilişkiyi bütünsel olarak ele alan ilk çalışma olması sebebiyle literatüre önemli katkılar sağlayacağı düşünülmektedir. Çalışmanın sonuç kısmında benzer konularda araştırmalar yapmak isteyen araştırmacılara ve uygulamadaki gemi işletmelerinin yöneticilerine yönelik çeşitli tavsiyelerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Gemi İnsanları, İş Stresi, İşten Ayrılma Niyeti, İş-Aile Çatışması, Lider-Üye Etkileşimi, Hayes Model 5