Hadron parametrelerine ortam etkilerinin incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, FİZİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ARZU TÜRKAN
Danışman: Elşen Veli
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Son yıllarda farklı deneylerde birçok yeni hadron gözlemlenmiştir. Çarpıştırıcıların enerjilerinin ve dedektörlerin duyarlılığının artması ile daha birçok hadronun deneylerde gözlemlenmesi beklenmektedir. Deneysel sonuçların daha iyi anlaşılabilmesi ve analiz edilebilmesi için deneylerle paralel olarak hadronların ortam özelliklerinin teorik ve fenomonolojik olarak incelenmesi gerekmektedir. Sonlu sıcaklıklarda yapılan bu teorik hesaplamalar yalnızca ağır iyon çarpışma deneylerinin sonuçlarının yorumlanmasında değil aynı zamanda KRD'nin pertürbatif ve pertürbatif olmayan dinamiklerinin anlaşılması ve hadronların iç yapıları hakkında bilgi edinebilmemiz açısından oldukça büyük önem taşımaktadır. Sonlu sıcaklıklarda hadron parametrelerinin incelenmesi bazı termal pertürbatif olmayan metotların kullanılmasını gerektirir. Termal KRD toplam kuralları yöntemi ise bu yöntemler arasında başarısını kanıtlamış ve oldukça etkili bir yöntemdir. Termal KRD toplam kuralları yönteminde Wilson açılımı yapılırken Lorentz invaryantlığın bozulması gibi birtakım zorluklarla karşılaşılır. İnvaryantlığı tekrar sağlayabilmek için ortamda dört boyutlu hız vektörü tanımlanır ve bununla birlikte Wilson açılımında vakumda bulunan dört boyutlu operatörlere ek yeni dört boyutlu operatörler ortaya çıkar. Bu tez çalışmasında, bazı hafif-hafif, ağır-hafif ve ağır-ağır pseudoskaler, vektör ve tensör mezonların kütle ve bozunum sabitlerindeki sıcaklığa bağlı değişim Termal KRD toplam kuralları çerçevesinde incelenmiştir. Toplam kuralları elde edilirken termal kuark propagatörü kullanılmış ve sonlu sıcaklıklarda Wilson açılımında karşımıza çıkan ek operatörler de dikkate alınmıştır. Elde edilen toplam kurallarında enerji momentum tensörü için hem Kiral pertürbasyon hem de Örgü teorisinden elde edilen ifadeler kullanılmış ve her iki parametrizasyonla elde edilen sonuçlar karşılaştırılmıştır. Ele alınan parçacıklar için kütle ve bozunum sabitlerinin sıcaklığa bağlı grafikleri çizilmiş ve Tc=175 MeV kritik sıcaklık değerine kadar bu niceliklerin değişimleri incelenmiştir.T=0,1 GeV değerine kadar kütle değerlerinin yaklaşık sabit olduğu ancak bu noktadan sonra sıcaklığın artmasıyla azaldığı görülmüştür. Bozunum sabiti değerleri ise yine tüm parçacıklar için t=0,1 GeV değerine kadar yaklaşık sabittir. Bu noktadan sonra vektör ve tensör mezonlar için sıcaklığın artması ile değerler azalırken pseudoskaler mezonlar için değerlerin arttığı gözlemlenmiştir. Kritik sıcaklık etrafında fiziksel niceliklerde gözlemlenen bu değişimlerin Kuark Gluon Plazma faz geçişinin bir işareti olabileceği düşünülmektedir. Kütle ve bozunum sabiti için sıfır sıcaklıkta elde ettiğimiz sonuçlar literatürde varolan vakum toplam kuralları hesaplamalarının yanı sıra diğer yöntemlerden elde edilen sonuçlar ve deneysel veriler ile karşılaştırılmıştır.