Karakteristik gama ve x-ışınları ile reaksiyon tesir kesiti ölçümleri: Sb-121 alfa yakalama reaksiyonu

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, FİZİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ZEREN KORKULU

Danışman: Nalan Özkan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Nükleer reaksiyon tesir kesiti ölçümleri p-proses çekirdek sentezi modeli için oldukça önemlidir. P-proses çekirdek sentezi modeli reaksiyon tesir kesiti bilgisini içerdiğinden bu model genellikle Hauser-Feshbach teorik istatistiksel model ile elde edilen teorik hesaplamalara dayanmaktadır. Genellikle, (a,γ) reaksiyonuna ait deneysel sonuçlar teorik model tahminlerine göre düşük çıkmaktadır. Doğal ve zenginleştirilmiş antimon hedefleriyle alfa yakalama reaksiyonları aktivasyon metodu ile etkin kütle merkezi enerjisi cinsinden ilgili astrofiziksel enerji aralığına yakın olan 9,74 MeV ve 15,48 MeV aralığında yapılmıştır. 121Sb(a,γ)125I, 121Sb(a,n)124I ve 123Sb(a,n)126I reaksiyonlarının ilgili p-proses tesir kesiti ölçümleri, astrofiziksel reaksiyon hızlarını test etmek ve p-çekirdeklerinin üretimini anlamada gerekli olan deneysel verileri genişletmek için önemlidir. Bu deneyler Macaristan Nükleer Bilimler Araştırma Enstitüsü (MTA Atomki) MGC-20E siklotron hızlandırıcısında aktivasyon metodu kullanılarak gerçekleştirildi. 121Sb(a,γ)125I, 121Sb(a,n)124I ve 123Sb(a,n)126I reaksiyonlarına ait tesir kesitlerini belirlemek için, reaksiyon ürünlerine ait e bozunumunu takiben yayınlanan γ-ışınları HPGe dedektörü ile ölçüldü. Özellikle, düşük alfa demet enerjilerindeki (a,γ) ölçümleri için karakteristik X-ışınları LEPS (Düşük Enerjili Foton Spekrometresi) dedektörü ile sayıldı. 121Sb(a,γ)125I, 121Sb(a,n)124I ve 123Sb(a,n)126I reaksiyonları için elde edilen tesir kesiti ve S faktör sonuçları Hauser-Feshbach istatistiksel model hesaplamalarını kullanılarak oluşturulan standart NON-SMOKER ve TALYS kodları ile karşılaştırılmıştır. Yapılan ölçümlerin detayları ve elde edilen sonuçlar bu çalışmada sunulmuştur.