SANATSAL BAĞLAMDA YARATICI TOPLUMSAL HAREKETLER
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İLETİŞİM ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SÜNDÜZ HAŞAR
Danışman: Nigar Pösteki
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:1990'lardan bu yana, toplumsal hareketlerde yeni ifade biçimleri görülmeye başlamıştır. Yeni Toplumsal Hareketler olarak tanımlanan bu yeni üretimler, kapsam, dil ve görüntü olarak klâsik toplumsal hareketlerden farklılıklar taşımaktadır. Bu yeni biçimler, entelektüel bilgi ve birikim taşıdıkları, disiplinlerarası çalışmalar oldukları, yaratıcılık ve sanatsal özellikler taşıdıkları yolundaki teşhisler üzerinden, katılımcıları, konuları, üretim alanları, üretim biçimleri ya da malzemeleri açısından incelemelere tâbi tutulmuş ve bilimsel çalışmalara konu olmuşlardır. Ne var ki, söz konusu üretimler, ulaşabildiğimiz kaynaklar üzerinden yapılan incelemelere göre, sanatsal nitelik taşıyıcısı olarak incelemeye tâbi tutulmamışlardır. Bu çalışma yaratıcı toplumsal hareket pratiklerini sanatsal bir ürün olarak değerlendirmeyi amaçlamıştır. Bunun için sanatın ve toplumsal hareketlerin tarihsel gelişimini ortaya koymuş ve her iki başlığı bileşenlerine ayırarak incelemiştir. Sanatın tarihsel gelişimi içinde temel olarak ortaya çıkan gerçekçilik, dışavurumculuk, biçimcilik ve postmodernist yaklaşımlar, dolaşıma soktuğu kavramlar ve üretim yaklaşımları açısından ele alınarak incelenmiştir. Toplumsal hareketler, tarihsel gelişimi içinde, eski ve yeni toplumsal hareketler olarak ayrılarak, temel uygulamaları, benzerlikleri ve farkları açısından ortaya koyulmuştur. Yeni toplumsal hareketlerin ve sanatın değişim ve dönüşümüne etki eden kuramsal yaklaşımlar incelenmiştir. İki kavramın ilişkisi, kavramsal sanat, feminist sanat, ilişkisel estetik, kültürel kuram, karnaval ve karnavalesk, hegemonya ve karşı hegemonya, iletişimsel eylem, biyo-politik gibi yaklaşımlarla analiz edilmiştir. Dünyadan ve Türkiye'den seçilmiş yeni toplumsal hareketler bağlamında üretilen yaratıcı pratikler, önce örneklenmiş, söz konusu örnekler arasından seçilen beş çalışma, tezin bütününde ortaya koyulan sanatsal akımlar, yaklaşımlar, tanımlar ve kriterler açısından bir sanat eseri bağlamında incelenmiştir. Sonuç olarak, ele alınan bütün örneklerin sanatsal nitelik taşıdıkları ve sanatsal ürün olarak incelenebildikleri görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Yaratıcı Toplumsal Hareketler, Sanat, Sanatta Değişim, Kavramsal Sanat, Postmodernite, Heterotopya.