İstanbul Havalimanı'nın Lojistik Üs Olma Potansiyeli: Elmas Modeli Temelli Bir İnceleme

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Havacılık Yönetimi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NERMİN EBRAR EKİNCİ

Danışman: Hakan Rodoplu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Hava kargo taşımacılığı hız, güvenlik ve zaman hassasiyeti gerektiren gönderiler için sunduğu kısa teslimat süreleri, düşük hasar oranları ve etkin takip imkanlarıyla küresel ticarette hayati bir rol oynamaktadır. E-ticaret hacmindeki artış ve uluslararası ticaretin genişlemesi, hava kargoya olan talebi önemli ölçüde artırmış; bu durum ülkeleri havalimanlarının kargo kapasitelerine stratejik yatırımlar yapmaya ve bu alanda rekabet avantajı elde etmeye yöneltmiştir. Bu çalışma, küresel hava kargo pazarında stratejik bir oyuncu olma potansiyeli taşıyan İstanbul Havalimanı'nın (İST) rekabet avantajlarını Türkiye perspektifinden incelemektedir. Bu amaçla, Porter'ın Elmas Modeli, literatür taraması ve ikincil veriler kullanılarak İST'nin hava kargo faaliyetlerine uyarlanmıştır. Ayrıca Güneydoğu Asya'nın önde gelen kargo merkezlerinden Hong Kong Uluslararası Havalimanı (HKG), rekabetçi bir örnek teşkil ederek analiz edilmiştir. İST'nin mevcut durumu ve rekabet gücü, Elmas Modeli bulguları ve HKG ile yapılan karşılaştırmalı analizle değerlendirilmiştir. Çalışma, İST'nin tüm gelişim fazları tamamlandığında, sahip olduğu ve geliştirebileceği rekabet avantajlarını etkin kullanarak küresel hava kargo ağında güçlü bir konuma ulaşabileceği sonucuna varmaktadır.