Lizozomal asit lipaz enzim aktivitesinin non alkolik steatohepatit etyopatogenezinde rolü olabilir mi?
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMRULLAH DENGEŞİK
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ALTAY ÇELEBİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Nonalkolik steatohepatit (NASH), günümüzde sık görülen karaciğer hastalıklarındandır. NASH etyopatogenezinde obezite, diyabet, hiperlipidemi, insülin direnci gibi metabolik sendrom parametreleri suçlanmaktadır. Lizozomal asit lipaz eksikliği; LIPA geninde mutasyon sonucu oluşur. LAL tam eksikliğinde Wolman Hastalığı gelişmektedir, çocuk ve erişkinlerde ise daha hafif mutasyonlara bağlı NASH tablosuna benzer karaciğer histopatolojik bulguları görülmektedir. Literatürde NASH hastalarında LAL düzeyinin hastalık ile ilişkisi olup olmadığını araştıran bir çalışma bulunmamaktadır. Biz bu çalışmamızda NASH hastalarında LAL enzim düzeylerini belirleyerek, LAL'in NASH etyopatogenezinde rolünün olup olmadığını araştırmayı hedefledik. Bu çalışmada karaciğer biyopsisi ile doğrulanmış NASH hastaları ile Ultrasonografik değerlendirmede karaciğer yağlanması olmayan, karaciğer fonksiyon testleri normal sağlıklı gönüllü kontrol grubu karşılaştırıldı. İki grup; demografik veriler, Lizozomal Asit Lipaz aktivitesi, metabolik sendrom parametreleri ve karaciğer fonksiyon testleri açısından karşılaştırıldı. Ayrıca NASH grubunun karaciğer biyopsisi bulguları ile, LAL aktivitesi arasında ilişki olup olmadığı araştırıldı. LAL enzim aktivitesinin ölçülmesi Yorkhill Hastanesi Biyokimya Bölümü, Uunited Kingdom'da, DBS ( dry blood spotting) yöntemi ile gerçekleştirildi. DBS ekstrelerinde LAL aktivitesi substrat olarak 4-metilumbelliferil palmitat kullanılarak ölçülmüştür. LAL aktivitesi Lalistat 2 varlığında ve yokluğunda, toplam lipaz aktivitesi değerlendirilerek belirlenmiştir. Gruplar arasındaki farklılık için Student-t testi ve Mann Whitney-U Testi, kategorik değişkenler arasındaki ilişkileri belirlemek için Ki-kare testi kullanıldı. Değişkenler arasındaki korelasyon için Pearson ve Spearman Korelasyon Analizi kullanıldı, p<0.05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Çalışmaya yaşları 18 ile 60 arasında 10' u kadın, 21' i erkek toplam 31 NASH hastası alındı. Kontrol grubuna ise yaşları 22 ile 74 arasında, 15' i erkek ve 15'i kadın 30 sağlıklı gönüllü birey alındı. NASH grubunda yaş ortalaması kontrol grubuna göre yüksekti ve ortanca yaş sırasıyla 42 ve 36 olarak saptandı. Bu fark istatistiksel olarak anlamsızdı. NASH grubunda Lizozomal Asit Lipaz aktivitesi kontrol grubuna göre belirgin olarak düşüktü ve ortanca değer NASH grubunda 0.4 (0,32-0,63) (nmol/punch/h.), kontrol grubunda ise 0.72 (0,62-0,93) (nmol/punch/h.) saptandı ve bu fark istatistiksel olarak anlamlı saptandı (p<0.001). LAL aktivitesinde sınır kabul edilen 0.37 (nmol/punch/h.)'in altında olan hasta oranı NASH grubunda %42 saptanırken, kontrol grubunda ise bu seviyenin altında hiç hasta yoktu. Laboratuvar tarafından LAL aktivite eksikliği açısından kabul edilen 0.50 (nmol/punch/h.) sınır kabul edildiğinde; NASH hasta grubunun %65'i , kontrol grubunun ise %10'u bu eşik değerin altında saptandı. NASH grubunda LAL enzim aktivitesi ile; biyopsideki steatoz yüzdesi arasında negatif yönde anlamlı korelasyon saptandı (p=0.025, R:-0.401). LAL aktivitesi ile PCT (P=0.013, R: 0.442), PLT sayısı (p=0.048, R: 0.358) ve VLDL(p=0.025, R: 0.416) arasında ise pozitif korelasyon saptandı. Çalışmamız NASH'lı hastalarda LAL aktivitesinin araştırıldığı literatürdeki ilk çalışmadır. Çalışmamızda NASH'lı grupta Lizozomal Asit Lipaz aktivitesinin kontrollere göre anlamlı düzeyde düşük bulunması ve bunun karaciğer biopsisindeki steatoz yüzdesi ile negatif korelasyon göstermesi, NASH etyopatogenezinde LAL enzim aktivitesinin de rol oynayabileceğini göstermektedir.