Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, BAP Araştırma Projesi, 2024 - 2026
Bu projede, dünya ticaretine konu mallarının büyük kısmının okyanuslar üzerinden
taşınması ve hacim bazında dünya ticaretinin %80'inden fazlasını oluşturması açısından
bakılarak Denizcilik sektörü, araştırma ve uygulama alanı olarak seçilmiştir. Denizde
yürütülen operasyonlar, güvenlik ve çevresel sürdürülebilirliği önceleyen uluslararası
düzenlemeler çerçevesinde sürdürülmektedir. Ticari gemilerin Uluslararası Denizcilik Örgütü
(IMO) tarafından geliştirilen Uluslararası Emniyet Yönetimi (ISM) Koduna uyum sağlaması
gerekmektedir. ISM Kodu, gemilerin emniyetli işletimi ve kirliliğin önlenmesi için uluslararası
bir standart ortaya koyarak, gemilerin yüksek emniyet ve çevre uyumluluğu seviyelerini
korumasını sağlamayı amaçlamaktadır.
Bu sistemi inceleyen araştırma, paydaş katılımı, inovasyon, müşteri memnuniyeti veya
mürettebat gelişimi gibi alanlarda mükemmelliği önceleyen bir çerçeve sunmamakta ve
operasyonel kalite, sürekli iyileştirme ve performans optimizasyonunun daha geniş yönlerini
ele almada eksiklikler saptanmış, öz değerlendirme, kıyaslama ve yapılandırılmış örgütsel
öğrenme mekanizmalarından yoksun olduğu belirlenmiştir.
Projede baz alınan Avrupa Kalite Yönetimi Vakfı (EFQM) Mükemmellik Modeli performansa
bütünsel bir yaklaşımı destekleyen, kuruluşların olgunluk seviyelerini değerlendirmelerini ve
liderlik, insan kaynakları, süreçler ve sonuçlar dahil olmak üzere birçok boyutta stratejik
dönüşümü yönlendirmelerini sağlamaktadır.
Ticari gemilerin sektöre özgü bir kalite yönetim sisteminin eksikliği akademik literatürde ve
uygulamalarda önemli bir gereksinime işaret etmektedir. Bu boşluğun giderilmesi, ISM Kodu aracılığıyla düzenlenen emniyetli işletim ve çevrenin korunmasına yönelik gerekliliklere ek olarak, EFQM benzeri modellerin kapsamlı yönetim felsefelerini de içeren sektöre özgü bir çerçeve geliştirilmesini gerektirmektedir. Böyle bir çerçeve, gemi işletmecilerinin gelişen küresel ortamda mükemmellik, dayanıklılık ve rekabetçilik hedeflerini destekleyecektir. Bu araştırmanın temel amacı önerilen denizcilik kalite yönetim modeli, gönüllü mükemmellik kriterlerini zorunlu uyumluluk unsurlarıyla ve günlük denizcilik operasyonlarının saha gerçekliği temelinde bütünleştirmeyi hedeflemiştir.