Akademik Veri Yönetim Sistemi
Ekşi A. (Yürütücü), Göksün A. F., Özkan M., Alçın M., Kahraman A., Şahin S., et al.
Diğer Resmi Kurumlarca Desteklenen Proje, 2024 - 2025
Kocaeli Üniversitesi Teknoloji Transfer Ofisi koordinasyonunda, Kocaeli Üniversitesi İlahiyat Fakültesi ile Kocaeli İl Müftülüğü iş birliğinde yürütülen “Kocaeli Müftülüklerine 2013-2023 Yılları Arasında Gelen Sorular Işığında Kadınların Boşanma Talebinin Nedenleri” başlıklı bu araştırma-geliştirme projesi, kadınların boşanma taleplerinin arka planını İslam hukuku perspektifinden incelemeyi amaçlamaktadır.
İslam hukukunda boşama yetkisinin temel olarak erkeğe ait olması, kadının ise ancak muhalaa, tefrik ve tefviz-i talak gibi belirli istisnai durumlarda boşanma talebinde bulunabilmesi, konunun klasik literatürde farklı bir çerçevede ele alınmasına yol açmıştır. Bununla birlikte, modern dönemde yaşanan sosyal, ekonomik ve kültürel dönüşümler, kadınların boşanma taleplerinde gözle görülür bir artışa neden olmuş; aile yapısında ve toplumsal ilişkilerde meydana gelen değişimler bu süreci doğrudan etkilemiştir.
Bu proje, söz konusu dönüşümü Kocaeli ili özelinde ele alarak, 2013-2023 yılları arasında müftülüklere yöneltilen sorular üzerinden kadınların boşanma taleplerinin temel nedenlerini tespit etmeyi hedeflemiştir. Araştırmada nitel yöntemler esas alınmış; müftülük kayıtları, sözlü başvurular ve alan uzmanlarıyla yapılan görüşmeler veri kaynağı olarak kullanılmıştır. Elde edilen veriler, İslam hukukunun klasik yaklaşımı ile günümüz Türk hukukundaki boşanma gerekçeleri çerçevesinde mukayeseli olarak değerlendirilmiştir.
Çalışma kapsamında ayrıca, Kocaeli’nin sanayi kenti olmasından kaynaklanan sosyo-ekonomik dinamiklerin aile yapısına ve boşanma gerekçelerine etkisi analiz edilmiş; geleneksel aile yapısından modern aile yapısına geçiş sürecinde ortaya çıkan farklılaşmalar ortaya konulmuştur. Bunun yanı sıra, elde edilen bulgular Türkiye’nin farklı bölgelerinde yapılan benzer çalışmalarla karşılaştırılarak bölgesel farklılıklar ve ortak sorun alanları belirlenmiştir.
Projenin önemli çıktılarından biri, kadınların boşanma taleplerine ilişkin tespit edilen sorunlara yönelik İslam hukuku çerçevesinde çözüm önerileri geliştirilmesidir. Bu önerilerin akademik ve uygulayıcı çevrelerle paylaşılması amacıyla çalıştay ve bilimsel yayın faaliyetleri planlanmış; elde edilen sonuçların müftülükler başta olmak üzere ilgili kurum ve kuruluşlara rehberlik etmesi hedeflenmiştir.
Sonuç olarak proje, hem teorik hem de pratik boyutlarıyla kadınların boşanma taleplerini çok yönlü biçimde ele alarak, artan boşanma oranlarının anlaşılması ve bu alanda çözüm odaklı politikaların geliştirilmesine katkı sunmayı amaçlayan özgün bir çalışma niteliği taşımaktadır.