Akademik Veri Yönetim Sistemi
DEĞER H. M. (Yürütücü), YAZIR Y., HACIOĞLU O., FURAT S. H., ŞİRİN S.
Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, BAP Doktora, 2025 - Devam Ediyor
ÖZET
AMAÇ: Bu çalışmada, ratlarda oluşturulan deneysel nazal septal perforasyon modelinde dental pulpa kaynaklı mezenkimal kök hücrelerin (DP-MKH) nazal septum yara iyileşmesi ve kıkırdak rejenerasyonu üzerindeki etkilerinin ve olası doz bağımlı yanıtların değerlendirilmesi amaçlandı.
GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmaya 25 erkek rat dahil edildi. Bir rat ön çalışma için kullanıldı ve üç rat sağlıklı kontrol grubu olarak ayrıldı. Kalan 21 rat rastgele olarak Sham, 5×10⁵ DP-MKH ve 1×10⁶ DP-MKH gruplarına ayrıldı. Sağ nazal kavitede, kolumellanın yaklaşık 3 mm posteriorunda 14G intravenöz kanül kullanılarak yaklaşık 2 mm çapında tam kat septal perforasyon oluşturuldu. GFP ile işaretlenmiş 5×10⁵ veya 1×10⁶ DP-MKH ekilmiş doku iskeleleri perforasyon bölgesine yerleştirildi. Postoperatif 14. günde septum tümüyle çıkarılarak makroskopik ve histopatolojik olarak değerlendirildi.
BULGULAR: Makroskopik olarak perforasyon boyutları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamamış olmasına rağmen tam kapanan tek perforasyon 1×10⁶ DP-MKH grubunda görüldü. Histopatolojik analizlerde, MKH uygulanan gruplarda epitel rejenerasyonu, epitel dejenerasyonu, fibroblast varlığı, kollajen birikimi, kapiller yoğunluk, akut inflamatuar hücre infiltrasyonu, granülasyon dokusu oluşumu ve kıkırdak rejenerasyonu parametrelerinde sham grubuna kıyasla iyileşme açısından daha olumlu farklılıklar gözlendi. Her iki DP-MKH grubunda yapılan istatistiksel analizde epitel rejenerasyonu ve granülasyon dokusu artarken, epitel dejenerasyonu ve inflamasyon azaldı. Kollajen birikimi her iki tedavi grubunda arttı. Kapiller yoğunluk ve kıkırdak rejenerasyonu ise yalnızca 1×10⁶ DP-MKH grubunda anlamlı olarak yüksek olarak saptandı.
SONUÇ: DP-MKH uygulaması nazal septum yara iyileşmesini ve kıkırdak rejenerasyonunu desteklemekte olup, bu etkilerin doz bağımlı olarak arttığı görülmüştür. DP-MKH’lerin diğer MKH’lere kıyasla avantajları göz önünde bulundurulduğunda, yapılacak olan ek klinik çalışmaların da katkısıyla birlikte gelecekte kullanım potansiyeline sahip olabileceğini düşünmekteyiz.
Anahtar Kelimeler: Septal Perforasyon, Dental Pulpa, Mezenkimal Kök Hücre, Yara İyileşmesi, Kıkırdak Rejenerasyonu