Tez Türü: Bütünleşik Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Biyoteknoloji Anabilim Dalı, Türkiye
Tez Danışmanı: Zümrüt Begüm Ögel
Tezin Onay Tarihi: 2007
Tezin Dili: İngilizce
Desteklendiği Program: Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı (ÖYP)
Özet:
Aspergillus fumigatus IMI 385708 (daha önce Thermomyces lanuginosus IMI 158749 olarak bilinen) küfünün hücre dışı endo-1,4-mannanaz (EC 3.2.1.78) geni klonlanmış ve Aspergillus sojae (ATCC 11906) ve Pichia pastoris GS115 `e aktarılmıştır. Her iki ekspresyon sisteminde de yüksek oranda üretim sağlanmıştır. Arabidopsis thaliana `da büyük ölçekli heterolog mannanaz üretimi girişimleri başarılı olamamıştır. İfade düzeyleri karşılaştırıldığında hücre dışı mannanaz aktivitelerine göre A. sojae P. pastoris'den daha iyi bir sistem olduğu görülmüştür. %1 glikoz içeren YpSs ortamında üç günlük inkübasyon sonunda mannanaz üretimi A. sojae (AsT1)'de 204 U/ml'ye ulaşmıştır. P. Pastoris (PpT1)'de ise metanol ile uyarıldıktan 10 saat sonra en yüksek mannanaz aktivitesi değerine ulaşmıştır (61 U/ml). Ekspres edilen enzimler saflaştırılmış ve incelenmiştir. Buna göre her iki enzimin spesifik aktivitesi 349 U/mg protein, AsT1' de optimum pH ve sıcaklık yaklaşık 4,5 ve 45 oC ve PpT1 'de ise 5,2-5,6 ve 60 oC olarak bulunmuştur. Hidrolitik aktivite gösteren P291 - P368 amino asitleri arası içermeyen kırılmış bir mannanaz formu (MAN-S) izole ve karakterize edilmiştir. MAN-S enzimi yaklaşık 6,5-8,0 aralığında pH ile 60 oC 'de sıcaklık optimumuna sahiptir. Keçi boynuzu sakızının mannanaz ile inkübasyonda glikoliz tarafından katalizlenen uzun veya nadir prebiyotik oligosakkarit üretimini olanak veren transglikozilasyon reaksiyonları gözlemlenmiştir. Değişik karbon kaynakları üzerindeki hidrolitik aktivite ürünleri PACE ve MALDI-TOF ile analizi yapılmıştır. Buna göre hekzamannoz ve daha küçük oligosakkaritler karakterize edilmiştir.v