İlerleme kavramının felsefi açıdan incelenmesi


Creative Commons License

Arş. Gör. Dr. SEYDA KESİKOĞLU

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tez Danışmanı: Hürşad Sinan Özbek

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Desteklendiği Program: Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı (ÖYP)

Özet:

İlerleme sıklıkla kullanılan bir kavram olsa da çoğu zaman öznel bir temele dayanmaktadır. Öznel temellerin ötesinde genel-geçer bir ilerleme anlayışının mümkün olup olmadığının araştırılması sonucunda öncelikle ilerlemenin değişimin olumlu olarak değerlendirilişi olduğu tespit edilmiş, daha sonra değişimin ne şekillerde olabileceğinden hareketle olumlu bir değişim addedilecek bir ilerlemenin ancak bilgisel ilerleme olabileceği ortaya konmuştur. Bu bilgisel ilerlemenin ise toplum için en nitelikli ve en nicelikli üretimin gerçekleştirilmesini sağlayacağı vurgulanmış ve bu sağlayacak olan ilerlemenin mümkün olan en yüksek hızda gerçekleşmesi için üretim araçlarıyla onları en iyi kullanacak insanların arasındaki engellerin kaldırılması gerektiği sonucuna varılmıştır. Çünkü hakikat istenci dolayısıyla bilginin bir kez ortaya çıktığında belirli şartlar sağlandığında kaçınılmazca genişleyeceği öne sürülmüş ve bilgisel üretim araçlarıyla onları en iyi kullanacak olanlar arasındaki engellerin kaldırılmasının bunun en önemli koşulu olacağı ortaya konmuştur.