Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tez Danışmanı: Kazım Uygun
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Giriş: Pankreas kanseri,
son derece agresif doğası ve yüksek mortalite oranı nedeniyle tıp literatüründe
"karsinomun kralı" olarak adlandırılmaktadır. Dünya genelinde
yaygınlık açısından 14. sırada olmasına rağmen, kansere bağlı ölümlerde 7.
sırada yer alması hastalığın kötü prognozunu açıkça ortaya koymaktadır.
Hastaların büyük çoğunluğu, semptomların geç ortaya çıkması nedeniyle tanı
anında ileri veya metastatik evrededir. Bu durum, sağkalımı öngörebilecek ve
tedavi planlamasına rehberlik edebilecek prognostik faktörlerin belirlenmesini
kritik hale getirmektedir.
Amaç: Bu çalışmanın temel
amacı, metastatik pankreas kanserli hastalarda demografik özelliklerin, klinik
parametrelerin ve sistemik inflamatuvar belirteçlerin (NLR, SII, HALP) genel
sağkalım üzerindeki prognostik değerini araştırmak ve bağımsız risk faktörlerini
belirleyerek risk stratifikasyonu yapmaktır.
Gereç ve Yöntem:
Çalışma, Ocak 2017 ile Ocak 2025 tarihleri arasında Kocaeli Üniversitesi
Hastanesi’nde pankreas adenokarsinomu tanısı alan ve metastatik evrede olan 334
hastanın verilerinin retrospektif olarak incelenmesiyle yürütülmüştür.
Hastaların demografik özellikleri, laboratuvar değerleri, tümör
karakteristikleri ve tedavi süreçleri kaydedilmiş; tanı anındaki değerler
üzerinden NLR, SII ve HALP skorları hesaplanmıştır. Verilerin analizinde ROC
analizi, Kaplan-Meier sağkalım analizi, tek değişkenli Cox Regresyon analizi ve
bağımsız faktörleri belirlemek için çok değişkenli Cox regresyon analizi
kullanılmıştır.
Bulgular: Çalışmaya dahil
edilen hastaların medyan genel sağkalım süresi 8,0 ay olarak saptanmıştır. Tek
değişkenli analizlerde NLR, SII ve HALP skorlarının her birinin sağkalım ile
istatistiksel olarak anlamlı ilişkisi olduğu görülmüştür. Ancak çok değişkenli analiz
sonucunda; ileri yaş, yüksek CEA düzeyi, karaciğer metastazı varlığı ve yüksek
NLR grubu bağımsız kötü prognostik faktörler olarak belirlenmiştir. Buna
karşın, yüksek albümin düzeyinin sağkalım üzerinde koruyucu bir etkiye sahip
olduğu ve ölüm riskini azalttığı saptanmıştır. CA 19-9, CRP, SII ve HALP
skorlarının ise çok değişkenli analizde sağkalımı bağımsız olarak öngörmede
istatistiksel anlamlılığı bulunmamıştır.
Sonuç: Metastatik pankreas
kanseri, literatürle uyumlu şekilde oldukça kötü bir prognoza sahiptir. Yaş,
CEA seviyesi, karaciğer metastazı ve NLR, hastaların sağkalımını bağımsız
olarak etkileyen en önemli göstergelerdir. İnflamatuvar belirteçler, rutin kan
testleriyle hesaplanabilen basit ve düşük maliyetli araçlar olmalarına rağmen,
tek başlarına kullanımda ayırt edici güçleri sınırlıdır. Bu nedenle diğer
klinik parametrelerle birlikte değerlendirilmeleri ve hasta yönetiminde
multidisipliner bir yaklaşımın benimsenmesi kritik öneme sahiptir.
Anahtar Kelimeler:
Pankreas Kanseri, Metastatik, Sağkalım, NLR, HALP, SII, Prognostik Faktörler