YENİ HEKİM ADAYLARINDA MESLEKİ BAĞLILIK VE YURT DIŞI ÇALIŞMA HEDEFLERİ

Tez Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye

Tez Danışmanı: Bahadır Geniş

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş ve Amaç: Türkiye'de artan hekim göçü, tıp öğrencilerinin yurt dışında çalışma eğilimine de yansımıştır. Bu çalışma, klinik öncesi dönem tıp öğrencilerinde yurt dışında çalışmaya yönelik beklenti ve farkındalığın benlik saygısı, algılanan sosyal destek, mesleğe adanmışlık ve sosyodemografik özelliklerle ilişkisini incelemeyi amaçlamaktadır.

Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi'nin klinik öncesi döneminde (birinci, ikinci, üçüncü sınıf) öğrenim gören 546 öğrenciyle yürütülmüş kesitsel bir anket çalışmasıdır. Veriler Olgu Rapor Formu, Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği, Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Hekimlik Mesleğine Adanmışlık Ölçeği ile Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Yurt Dışında Çalışmasına Yönelik Tutum Ölçeği'nin Beklenti ve Farkındalık alt boyutlarıyla toplanmıştır. Öğrencilerin oluşturduğu alt gruplar kümeleme analiziyle belirlenmiştir.

Bulgular: Yurt dışında çalışma beklentisi ilk iki sınıfta üçüncü sınıfa göre anlamlı düzeyde yüksek (p<0,001), farkındalık ise üçüncü sınıfta en yüksek bulunmuştur (p<0,001). Aile desteği ve toplam sosyal destek puanları da ilk iki sınıfta üçüncü sınıfa göre daha yüksektir (p<0,05). Mesleğe adanmışlık arttıkça beklenti, aile desteği ve toplam sosyal destek arttıkça farkındalık azalmıştır (p<0,05). Beklenti ile farkındalık arasında anlamlı ilişki bulunmamıştır. Regresyon analizlerinde beklentiyi gelir durumu algısı (β=0,180), mesleğe adanmışlık (β=−0,157), baba eğitim durumu (β=0,096) ve yaş (β=−0,095); farkındalığı ise yaş (β=0,251) ve aile desteği (β=−0,082) yordamıştır (tümü p<0,05). Benlik saygısı hiçbir modelde yordayıcı olmamıştır. Kümeleme analizinde üç profil belirlenmiş; benzer beklenti bildiren öğrenciler psikososyal kaynaklarına göre iki profile ayrılmıştır.

Sonuç: Yurt dışında çalışmaya yönelik tutumlar klinik öncesi dönemde şekillenmeye başlamaktadır. Beklenti ağırlıkla gelir durumu algısı ve mesleki adanmışlıkla ilişkiliyken, farkındalık eğitim sürecinde artmaktadır. Mesleki bağlılığı destekleyen uygulamalar ve çalışma koşullarının iyileştirilmesi ülkede kalma eğilimini güçlendirebilir.
Anahtar Kelimeler: beyin göçü, hekim göçü, tıp öğrencisi, yurt dışında çalışma