Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Jeofizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tez Danışmanı: Doç. Dr. İbrahim Sertçelik
Tezin Onay Tarihi: 2015
Desteklendiği Program: TÜBİTAK 2244 Programı
Özet:
Jeofizik, fizik ilkelerini kullanarak yerküreyi, atmosferi, hidrosferi
ve uzayı inceleyen bir bilim dalıdır. Jeofizik mühendisliği ise, petrol,
maden ve benzeri doğal kaynakların aranması, rezerv tespiti, jeotermal
enerji, çevre ve çevre sorunları, arkeolojik araştırmalar, mühendislik
yapıların konumlarının belirlenmesi, zemin etütleri, deprem ve doğal
afet gibi konularda eğitim ve araştırma etkinliklerinin yürütüldüğü,
fizik, matematik, bilgisayar ve elektronik teknolojilerine dayalı bir
mühendislik dalıdır. Bu amaçlarla gravite, manyetik, sismik, sismoloji,
elektrik, elektromanyetik ve yer radarı gibi birçok yöntem
kullanılmaktadır. Bu yöntemlerin uygulanabilmesi için ticari amaçlarla
geliştirilmiş birçok elektronik cihaz ve yazılım bulunmaktadır. Bu
cihazların ve yazılımların maliyetlerinin oldukça yüksek olduğu
düşünüldüğünde, düşük maliyetli ve kullanışlı prototiplerin
geliştirilmesi önem arz etmektedir. Bu çalışmada, düşük maliyetli,
pratik kullanımlı ve gerçek zamanlı kayıt yapma ve görüntüleme
özelliklerine sahip bilgisayar destekli bir sismik kayıt cihazı
tasarlanmıştır. Bu kapsamda, temel elektronik elemanlar ve entegre
devreler kullanılarak harici bir donanım tasarlanmış ve Windows işletim
sistemi tabanlı bir grafiksel kullanıcı arayüzü geliştirilmiştir. Harici
donanım, jeofonlar kullanılarak algılanan analog sismik sinyallerin
filtrelenmesi, genliklerinin yükseltilmesi, analog sinyallerin dijital
sinyallere dönüştürülmesi ve USB iletişimi ile verilerin bilgisayara
transferi gibi işlemleri yerine getirmektedir. Ayrıca geliştirilen
yazılım sayesinde, sismik sinyaller gerçek zamanlı olarak
izlenebilmekte, her bir kanal girişindeki jeofon test edilebilmekte,
harici donanımdan kaynaklanan ofset giderilebilmekte, sismik kırılma
modunda kayıtlar yapılabilmekte ve elde edilen verilerin yorumlanması
ile yeraltına ait sismik parametreler hesaplanarak yeraltının iki
boyutlu yapısı görüntülenebilmektedir.