Eirenopolis, Flavias, Hierapolis-Kastabala Hinterlandı Roma İmparatorluk Dönemi Heykeltıraşlığı
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tez Danışmanı: Doç. Dr. Üftade Muşkara
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Bu çalışma, Ovalık Kilikia'nın doğusundaki Roma İmparatorluk Dönemi heykeltıraşlık eserlerini tipolojik ve ikonografik açıdan kapsamlı bir şekilde incelemiştir. Toplamda yirmi beş eser üzerinde yapılan araştırma, serbest heykeller, lahitler, kabartmalı steller, mimari parçalar ve kaya üzerindeki kabartma panolar gibi çeşitli eser gruplarını kapsamaktadır. Çalışılan eserlerden iki tanesi kaya kabartması olarak in-situ buluntudur. Geriye kalan yirmi üç eser ise taşınabilir kültür varlıklarıdır. Bu eserler, üzerlerindeki bezeme unsurlarının bölgedeki yerel heykeltıraşlık geleneklerini ve Roma etkilerini yansıtması dolayısıyla seçilmiştir. Ovalık Kilikia tarih boyunca birçok kültürel etkileşim geçirmiş bir bölge olarak, Roma İmparatorluk Dönemi'ne ait heykeltıraşlık sanatının özgün bir biçimde geliştiği bir merkez olmuştur. Çalışma, bu eserlerde yerel Kilikia geleneklerinin, Roma sanatıyla harmanlanarak yeni bir sanatsal dil oluşturduğunu ortaya koymaktadır. Özellikle lahitler, kabartmalı steller ve kaya üzerindeki plastik unsurlar, Roma sanatına özgü stilistik ve ikonografik unsurların yerel sanat anlayışlarla birleştiğini göstermektedir. Araştırma sonucunda, bölgenin yerel taş ustalarının, Roma sanatının etkilerini benimsemelerine rağmen Kilikia'ya özgü geleneksel motifleri, biçimleri ve ikonografileri korudukları anlaşılmıştır. Bu durum, Roma İmparatorluk Dönemi'ndeki sanatsal üretimin yalnızca bir asimilasyon süreci olmadığını, aksine yerel sanat anlayışını zenginleştirerek yeni sanatsal biçimler ortaya çıkardığını göstermektedir. Çalışma, Ovalık Kilikia'nın doğusundaki heykeltıraşlık eserlerini sanat tarihi açısından değerlendirerek hem Roma İmparatorluk Dönemi'ne dair hem de bölgenin kültürel geçmişine yönelik önemli bilgiler sunmaktadır. Bu eserler, sadece sanatsal değerleriyle değil, aynı zamanda bölgenin sosyo-kültürel yapısını ve sanatsal mirasını anlamamıza da katkı sağlamaktadır.