Derin Deniz Deşarjı ile Boşaltılan Atıkların Yayılım ve Etkilerinin İzlenmesi ve Modellenmesi

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Sürmene Deniz Bilimleri Fakültesi, Türkiye

Tez Danışmanı: Ercan Köse

Tezin Onay Tarihi: 2001

Tezin Dili: Türkçe

Desteklendiği Program: Diğer

Özet:

Denizler her zaman için karalardan gelen atıkların, su hareketleri ile taşınımı ve bu yayılımın zararlı etkileriyle karşı karşıya kalmıştır. Bu zararlı etkilerin önceden tahmini sağlanmalı ve gerekli önlemlerin iş işten geçmeden alınması sağlanmalıdır. Bu durumda, atıkların zamanla yayılımının ve konsantrasyon değişiminin bilinmesi gereklidir.

Atık dağılımını tahmin edebilecek bir program EPA (Environmental Protection Agency) tarafından çevresel amaçlı olarak geliştirilmiştir. CORMIX denen bu program oldukça geniş yelpazedeki ortam ve atık çeşitliliğiyle her türlü yayılımı ve konsantrasyon değerlerini hesap edebilir. Derin deniz deşarjı ile tek borulu sistemle yapılan deşarjlar CORMIX’in bu durum için uyarlanan türü CORMIX 1 ile test edilir. Çevresel ve atık verilerinin veri dosyasına girilmesiyle bir akış sınıfına dahil eder ve atığın konsantrasyon dağılımını ve yayılımını 3 boyutlu olarak verir. Sonuç dosyasında bazı önerilerde de bulunur.

Bu çalışmada Trabzon ili evsel atıklarının derin deniz deşarjı yolu ile boşaltımı amaçlı tesis edilen ve şu an çalışır durumda olan Yomra ve Söğütlü deşarj hatlarında borularla kıyıdan uzağa yapılan deşarj incelendi. Atığın konsantrasyonunda mesafeye bağlı değişim gözlendi.

Çalışma sonunda, yapılan modelleme sonucunda elde edilen sonuçlarla ölçülen değerler arasında örtüşme olduğu görüldü. Bu durumda, özellikle yerleşimin kıyıya doğru yoğunlaştığı yerlerde atık deşarjı sonrasında kirleticinin yüzeye ya da kıyıya ulaşıp ulaşmayacağı modelleme yöntemiyle önceden tahmin edilebilir.

Anahtar Kelimeler : CORMIX 1, Derin Deniz Deşarjı, Kirletici Konsantrasyonu, Kirletici Yayılımı