Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Karamürsel Denizcilik Meslek Yüksekokulu, Motorlu Araçlar ve Ulaştırma Teknolojileri, Türkiye
Tez Danışmanı: Murat Yorulmaz
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Desteklendiği Program: Bu tezi destekleyen bir program bulunmamaktadır
Özet:
Dünya ticaret hacminin artmasıyla uluslararası alanda hizmet veren liman ve
terminallerin performansının değerlendirilmesi de her geçen gün daha önemli bir konu
haline gelmiştir. Bu kapsamda tezin amacı, konteyner terminallerinin performans
değerlendirmesinde en çok kullanılan kriterlerin belirlenmesi ve bu kriterlere göre
seçilmiş konteyner terminallerinin performanslarının ölçülmesidir. Çalışmada çok
kriterli karar verme yöntemlerinden olan Entropi ve TOPSIS birlikte kullanılarak, 13
konteyner terminalinin performansı, belirlenen kriterler ile değerlendirilmiştir.
Araştırma verileri T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Türkiye Liman İşletmecileri
Derneği ve konteyner limanlarının internet sitelerinden alınmış olup Entropi yöntemi ile
kriter ağırlıkları hesaplanmıştır. Tüm kriterler konteyner terminal performans
değerlendirmesi için önem arz etse de çalışma sonucunda liman (terminal) sahasının
performansı etkileyen en önemli kriter olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Önemi en az olan
kriter ise rıhtım maksimum derinliği olarak belirlenmiştir. Daha sonra, Entropi
yöntemiyle elde edilen ağırlıklar kullanılarak TOPSIS yöntemiyle de 13 terminal
sıralanmıştır. Çalışmada konteyner terminallerinin performans değerleri sırasıyla;
Mersin Limanı, Terminal E, Terminal C, Terminal F, Terminal A, Terminal B,
Terminal D, Terminal L, Terminal G, Terminal H, Terminal I, Terminal J, Terminal K
olarak belirlenmiştir. Elde edilen bulgulara göre, performansı yüksek çıkan
terminallerin diğerlerinden daha aktif olduğu gözlemlenmiştir. Yapılan
değerlendirmeler sonucunda, Mersin Limanı’nın konteyner terminalleri arasındaki yeri
görülmüş, rekabeti sağlayıp sağlayamadığı belirlenmiştir. Terminalde düşük olan
performans kriter değeri saptanmış, terminalin dünya konteyner terminalleri arasında da
daha iyi bir konuma gelebilmesi için öneriler sunulmuştur. Literatür incelendiğinde,
konteyner terminali performans değerlendirmesi için bu çalışmada ele alınan kriterler ile
Entropi ve TOPSIS yönteminin birlikte kullanıldığı bir çalışmaya rastlanmamıştır.
Yapılan çalışmayla bu eksikliğin giderileceği öngörülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Entropi, Konteyner Terminali, Liman Performansı, Performans,
TOPSIS.