Fotovoltaik Sistemler için Parçalı Gölgelenme Durumlarında Maksimum Güç Noktası İzleyebilen Şebeke Bağlantılı Yeni Bir Evirici Tasarımı ve Uygulaması


Dr. Öğr. Üyesi MURAT ÜNLÜ

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Elektrik Mühendisliği, Türkiye

Tez Danışmanı: Sabri Çamur

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Desteklendiği Program: Diğer

Özet:

ÖZET

Fotovoltaik paneller güneş ışınımını elektrik enerjisine dönüştürmede düşük verimli olduğundan, fotovoltaik sistemin her bileşeni ayrı bir öneme sahiptir. Panellerden elde edilen enerji miktarını en yüksek seviyede tutmak için kullanılan maksimum güç noktası izleyicileri, fotovoltaik sistem içinde önemli bir rol oynamaktadır. Maksimum güç noktası izleyicileri fotovoltaik paneller doğrusal olamayan bir karakteristiğe sahip olduğu için gereklidir. Doğrusal olmayan bu karakteristik, paneller parçalı gölgelenme durumuna maruz kaldıklarında daha karmaşık hale gelmektedir. Bu yüzden gerçekleştirilen fotovoltaik sistemde ilk aşama, fotovoltaik panelleri homojen ışınım ve parçalı gölgelenme durumlarında, maksimum güç noktasında çalıştıracak bir izleyici tasarlamaktır. İkinci aşama ise, elde edilen maksimum gücün anlık olarak şebekeye aktarabilen ve uluslararası standartları karşılayan yüksek verimli şebeke bağlantılı eviricilerdir.

 

Yapılan literatür incelemeleri ile elde edilen kazanımlar sonucunda, homojen ışınım değişimlerinde ve parçalı gölgelenme durumlarında maksimum güç noktası izleyecek yeni bir yöntem geliştirilmiştir. Önerilen izleyicinin simülasyon çalışmasında kullanmak üzere FV panelin devre temelli parçalı doğrusal modeli oluşturulmuştur. Numerik analiz ile üretici bilgilerinde verilmeyen parametrelerin bulunmasından sonra elde edilen panel modeli ile gerçek panelin çıkış karakteristikleri karşılaştırılarak doğrulanmıştır.

 

Önerilen izleyicinin kullanılacağı şebeke bağlantılı eviriciler için literatür incelemesi yapılmış ve yeni bir Şebeke Komütasyonlu Evirici devresi tasarlanmıştır. Yapılan deneysel ve simülasyonlar sonuçları ile tasarlanan eviricinin, DA kaynaktan veya FV panellerden şebekeye birim güç faktöründe veya farklı güç faktörlerinde, toplam harmonik bozunumun (THB) uluslararası standartların altında (THBi < %5) olan sinüzoidal akım aktarabildiği gösterilmiştir.

 

Tasarlanan eviricinin, sabit gerilim, artan iletkenlik ve önerilen maksimum güç noktası izleyici yöntemleri kullanılarak, homojen ışınım değişimleri ve parçalı gölgelenme durumları için simülasyon ve deneysel çalışmaları yapılmıştır. Sonuç olarak, FV sistemin önerilen MGNİ yöntemi ile tüm ışınım durumlarında geleneksel izleme yöntemlerinden farklı olarak gerçek maksimum güç noktasında çalıştığı ortaya konmuştur.

 

Anahtar Kelimeler: Fotovoltaik Sistem, Maksimum Güç Noktası İzleyici, Parçalı Gölgelenme Durumu, Şebeke Bağlantılı Evirici.