Büyük Selçuklular coğrafyasında merasim, âdet ve ritüeller

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Medeniyet Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Tarih, Türkiye

Tez Danışmanı: Cihan Piyadeoğlu

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Tarihimizin önemli bir dönemini kapsayan Büyük Selçuklular Devleti'ne ilişkin çeşitli çalışmalar yapılmış; ancak bu çalışmalar daha ziyade devletin siyasi ve askeri vaziyetine ışık tutmuştur. Toplum yapısına, mevcut geleneklere, sosyal alışkanlıklara yönelik çalışmalar ise sınırlı kalmıştır. Büyük Selçuklular Devleti, İslâmiyet'ten önceki Türk âdet ve geleneklerini muhafaza ettiği gibi bu gelenekleri, gelmiş olduğu coğrafyada mevcut olan çeşitli âdet ve geleneklerle başarılı bir şekilde birleştirmiştir. Bu şekilde, Büyük Selçuklular coğrafyasında eski Türk adetleri ile İran ve İslâm Medeniyetlerinin çeşitli gelenekleri beraber vücut bulmuştur. Bu sentez, Selçuklular dönemini şekillendirdiği gibi; sonraki dönemlerde söz konusu coğrafyanın kültür varlığına ve medeniyetine çok önemli katkılarda bulunmuştur. Bu çalışmada, öncelikle Selçuklu kültürünü besleyen kaynaklar ile devletin sosyal ve kültürel yapısı incelenmiş, ortaya çıkan etkileşim ve değişimler değerlendirilmiş, bu dönemde gerek yöneticiler gerekse halk düzeyindeki çeşitli merasim, âdet ve ritüellerin tespitiyle bunların kökenleri irdelenmiştir. Böylece, dönemin toplum hayatı ve kültür anlayışına yönelik bilgi edinilmesine ve günümüzde dahi örnekleri görülen bazı âdet ve geleneklerin Selçuklulara ve ötesine kadar uzanan kökenlerinin tespitine çalışılmıştır.