Türkiye'de Yapılan Jeoarkeolojik Çalışmaların Kültür Tarihi Açısından Değerlendirilmesi


Doç. Dr. AYŞİN KONAK

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Arkeoloji Bölümü, Türkiye

Tez Danışmanı: Mehmet Özdoğan

Tezin Onay Tarihi: 2008

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Bu tezin konusu, Türkiye'de yapılan başlıca jeoarkeolojik araştırmaların toplu bir sunumunu yapmak ve bunların ışığında bu çalışmaları kültür tarihi açısından değerlendirmektir. Bu tezde başlıca amaç yapılan jeoarkeolojik çalışmaların, arkeolojik çalışmalarda ulaşılan sonucu nasıl etkilediğini ve değiştirdiğini göstermektir.Geçmiş dönemleri araştırırken, geçmişe ulaşmanın asıl anahtarını, elde edilen maddi kültür buluntuları oluşturmaktadır. Bu noktada üzerinde durulması gereken konu, ortaya çıkarılan kültürün nasıl bir çevre içinde ele alınması gerektiğidir. Çünkü kültür, yerleşme ve çevre koşulları arasında çok boyutlu bir etkileşim söz konusudur. Hepimizin düştüğü en önemli yanılgı günümüzde var olan çevre koşullarının geçmiş dönemlerde de aynı olduğunu varsaymaktır. Dünyanın bugünkü ekolojik koşulları göz önüne bulundurulduğunda ne kadar büyük bir değişim geçirdiği açık bir şekilde görülmektedir. Bu nedenle arkeolojik bir yerleşme bugünkü çevre koşulları içinde ele alınmamalıdır. Jeoarkeolojik çalışmalarda, yerleşmenin bulunduğu doğal çevre tanımlanır, oluşum ve değişim süreci aydınlatılmaya çalışılır. Böylece araştırılan kültürün nasıl bir gelişim geçirdiği daha farklı bir gözle değerlendirilebilir. Ayrıca yapılan yüzey araştırmalarında jeoarkeolojik çalışmalardan alınan destek, arazide hangi bölgelerin araştırılması gerektiğini göstermesi açısından da oldukça önemlidir.