Middle school students' basic psychological needs in science: Student engagement and the role of family according to students' perceptions


Doç. Dr. ULUHAN KURT

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Matematik Ve Fen Bilimleri Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye

Tez Danışmanı: Yasemin Taş Dogan

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Bu çalışmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin ailelerinin okul hayatına olan katılımı, öğrencilerin fen bilimleri dersindeki temel psikolojik ihtiyaçları ve fen bilimleri dersine olan katılımları arasındaki ilişkileri incelemektir. Ailenin öğrencinin akademik hayatına katılımı dört boyutta ele alınmıştır: ailenin eğitim arzusu, aile iletişimi, ailenin katılımı ve ailenin özerklik desteği. Öğrenci katılımı ise davranışsal, bilişsel, duyuşsal ve aracı olmak üzere dört boyutta incelenmiştir. Ayrıca, öğrencilerin temel psikolojik ihtiyaçları; özerklik, yeterlik ve aidiyet ihtiyaçlarından oluşmaktadır. Bu çalışmada nicel araştırma yaklaşımlarından korelasyonel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini, Erzurum ili Yakutiye, Palandöken ve Aziziye ilçelerinde 2015-2016 eğitim öğretim yılında öğrenim görmekte olan 926 altıncı, yedinci ve sekizinci sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Bu çalışmada kullanılan veri toplama araçları ise; Demografik Bilgi Anketi, Öğrenci Katılımı Ölçeği, Temel Psikolojik İhtiyaçlar Ölçeği ve Aile Katılım Ölçeğidir. Çalışma verilerini analiz etmek için SPSS 20 paket programı ve LISREL 8.8 programı kullanılmıştır. Çalışma kapsamında Aile Katılım Ölçeği Türkçe’ye çevrilmiş, geçerlik ve güvenirlik analizleri yapılmıştır. Çalışmada, ailenin çocuğunun eğitim hayatına katılımı ile ilgili değişkenlerin, öğrencinin fen bilimleri dersindeki temel psikolojik ihtiyaçları ve fen bilimleri dersine katılım değişkenleri arasındaki ilişkilerin incelendiği yol (path) analizi yapılmıştır. Analiz sonuçlarına göre, öğrenci algısı açısından aile katılım boyutları içerisinde yer alan ailelerin öğrencinin eğitimi ile ilgili arzuları, aile iletişimi, aile katılımı ve aile özerklik desteği ile, öğrencilerin temel psikolojik ihtiyaçları olan özerklik, yeterlik ve aidiyet ihtiyaçları arasında istatitiksel olarak anlamlı ve pozitif iii yönde bir ilişki vardır. Ayrıca, temel psikolojik ihtiyaçları karşılanan öğrencilerin de derse daha fazla davranışsal, bilişsel, duyuşsal ve aracı katılım sergilediği görülmüştür.

Anahtar Kelimeler: Aile katılımı, temel psikolojik ihtiyaçlar, öğrenci katılımı, fen bilimleri