Göller Bölgesi ve Trakya’daki Neolitik Yerleşmelerin Çevre Koşullarına G.Ö. 8200 Olayının Olası Etkileri
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Devletler Umumi Hukuku, Mühendislik Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tez Danışmanı: Mehmet Namık Yalçın,Mehmet Özdoğan
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Desteklendiği Program: Diğer
Özet:
Neolitik Dönem'de üreticiliğe dayanan yerleşik köy yaşantısının Avrupa'da ne zaman, nerede ve nasıl başladığı gibi soruların yanıtlarını bulmak için yürütülen araştırmalar Avrupa'da gözlenen Neolitik yaşam tarzının Yakındoğu kökenli olduğunu ve çeşitli göç dalgaları ile yayıldığını ortaya koymuştur. Bu göçlerin nedenleri çeşitli sosyo–kültürel süreçlerle açıklanmaya çalışılmıştır. 1999 yılına gelindiğinde Grönland buzullarında yapılan araştırmalarda günümüzden 8200 yıl önce ani bir iklim değişiminin (RCC) gerçekleştiği tespit edilmiştir. Bu ani değişimin nedeni, Hudson Körfezini kaplayan buzul kütlesinin ani bir şekilde erimesi sonucunda, ön buzul göllerinde tutulan büyük miktardaki tatlı ve soğuk suyun okyanus sistemine karışmasıdır. Bu durum Kuzey Atlantik'te derin su oluşumunu ve okyanus akıntısını etkilemiş ve kuzey yarımkürede iklimde kurak ve soğuk koşulların oluşmasına neden olmuştur. Birçok araştırmacı tarafından, küresel ölçekte etkili olduğu varsayılan bu ani iklim olayının, G.Ö. cal. 8200'de görülen göçlerin ana nedeni olduğu ileri sürülmüştür. G.Ö. cal. 8200 olayının etkileri Türkiye'nin bazı bölgelerinde araştırılmış olmasına karşın Neolitik toplulukların gelişiminde önemli bir yere sahip olan Göller Bölgesi'nde ve Avrupa'ya göç yolları üzerinde kilit konumda bulunan Trakya'da bu konu araştırılmamıştır. Bu tez projesinin amacı, Göller Bölgesi ve Trakya'da Neolitik doğal çevre ortamının ortaya konularak günümüzden 8200 yıl önce gerçekleştiği öne sürülen ani iklimsel değişimin bu coğrafyalarda etkili olup olmadığının belirlenmesi ve etkili olmuş ise Neolitik yaşam üzerindeki etkilerinin araştırılmasıdır. Bu amaç doğrultusunda jeolojik ve jeokimyasal yöntemlerle elde edilen veriler kullanılarak iklimsel ve bazı çevresel parametrelersaptanmıştır. Elde edilen bulgular arkeolojik çalışmalardan elde edilen verilerle birlikte değerlendirilerek bir sonuca ulaşılmaya çalışılmıştır. İstanbul-Yenikapı yöresinde G.Ö. cal. 8200 Olayı jeolojik-jeokimyasal kayıtlarda saptanmıştır. Trakya-Eskigöl Mevkii yöresinde olasılıkla Meriç Nehri'nin neden olduğu yerel koşullar nedeniyle maskelenmiş olduğu için belirgin bir şekilde saptanamamıştır. Göller Bölgesi'nde ilgili aralığa denk gelen karot kesimi sondaj sırasında yıkanlığı için araştırılamamıştır. Buna rağmen, çeşitli çalışmalarda G.Ö. cal. 8200 iklim olayının kuzey yarımkürenin tümünde ve çalışma bölgelerimize yakın coğrafyalarda etkili olduğu gösterildiği için, bizim çalışma bölgelerimizde de yaşandığı sonucuna varılmıştır. Batı Marmara Bölgesi'nde (Trakya'da) ve Göller Bölgesi'nde arkeolojik kayıtlar mimaride ve çanakçömlekte G.Ö. cal. 8200 Olayı ile ilişkilendirilebilecek değişiklikler göstermektedir. Fakat Doğu Marmara Bölgesi'nde (İstanbul Bölgesi'nde) belirgin değişiklikler gözlenmemiştir. Bunlardan dolayı, G.Ö. 8200 iklim olayının Neolitik toplulukların sosyal ve kültürel gelişimleri üzerinde tekdüze olmasa da etkili olduğu sonucuna varılmıştır.