Beste formunda kullanılan Devr-i Kebîr, Remel ve Firengîfer usûllerinin karşılaştırılması
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Türkiye
Tez Danışmanı: Serda Türkel Oter
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Güfteleri Dîvân şiirlerinden seçilen klâsik formlar söz konusu olduğunda, şiirin vezni ile mûsikînin vezni olan usûller arasında görülen işleyiş, akademik birçok çalışmanın konusu olmuştur. Bu çalışmada; çeşitli kalıplarda olan güftelerin bulunduğu, üç usûlde ve beste formunda bestelenmiş 40 eser, hem güftelerin usûl darplarına dağılımı bakımından hem de ezgi seyirlerinin usûllerle olan ilişkileri bakımından incelemeleri yer almaktadır. Eserler üzerinde şiir vezni ile mûsikî vezni olan usûl ilişkilerine değinilmiş ve ezgi ile olan münasebetleri incelenmiştir. Çalışmada yer alan ve üç usûlde bestelenmiş eserler, usûl-güfte ve usûl-ezgi ilişkileri olarak birbirleriyle karşılaştırılmış ve usûllere göre farklılıkları tespit edilmiştir. Sonuç olarak; usûl düzümlerinin önemi, biçimi ve düzümler arası farklılıklar daha net tespit edilmiş ve aynı zamanı teşkil eden üç usûlün yapı farkları ortaya konulmuştur. Ayrıca bu araştırma; usûl-güfte çalışmalarına usûl-ezgi çalışmasının eklenmesiyle eser analizi çalışmalarına farklı bir bakış açısının oluşturulması bakımından önem arz etmektedir. Bu bağlamda sözlü eserlerde usûl kalıplarının şiir kalıplarıyla beraber ezgi seyirleriyle ilişkisi de dikkate alınarak "besteleme" yapılması önerilmektedir