FUÂDÎ VE RİSÂLE-İ ŞEVKİYYE FÎ-DEVERÂN-I SÛFÎYYE'Sİ.


Creative Commons License

Zavotçu G.

Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature, cilt.5, no.704720, ss.324-338, 2019 (ESCI İndekslerine Giren Dergi)

  • Cilt numarası: 5 Konu: 2
  • Basım Tarihi: 2019
  • Doi Numarası: 10.20322/littera.554954
  • Dergi Adı: Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature
  • Sayfa Sayısı: ss.324-338

Özet

Şa‘bâniyye Tarîkatinin beşinci (bazı araştırmacılara göre altıncı) şeyhi olan Ömer Fuâdî Efendi söylem, eylem ve eserleriyle Türk tasavvuf tarihinde iz bırakmış bir şahsiyettir. Şeyhinin vaziyeti üzerine tarîkatin kurucusu Şeyh Şa‘bân-ı Velí’nin kabrine yaptırdığı türbe, bu türbenin yapılış öyküsünü anlatan Türbe-nâme ve tarîkat şeylerinin menkabelerinden oluşan menâkıbnâme onun öne çıkan eserleridir. Farklı boyutlarda yirmiyi aşkın eser ve risâle sâhibi olan Ömer Fuâdî Efendi’nin dinî-tasavvufî karakterli Risâle-i Şevkiyye fî Devrân-ı Sûfiyye”si onun açıklama (şerh) alanındaki bilgi ve yeteneğini ortaya koyan bir eserdir. Yazarın deyimiyle Şeyhülislâm Alî Çelebi, meşhûr adıyla Zenbilli Ali Efendi’ye ait olan, başka araştırmacıların ise ona ait olmadığı yolunda görüş bildirdiği “Risâle-i Şevkiyye fî Deverân-ı Sûfiyye” Fu’âdî’nin Arapça bilgisi ile dinî-tasavvufî yetkinliğinin belgesi olması bakımından da dikkate değer bir eserdir. Kur’ân’dan muhtelif âyetlerle farklı konularda  hadîslere de yer verilen eser, sûfîlerin âyinlerde icra ettikleri devr ve rakslarının muhtevâ ve manalarını irdeleleyip açıklaması yönüyle eğitici ve bilgilendirici bir eser hüviyetindedir. Bu yazıda Ömer Fuâdî’nin “Risâle-i Şevkiyye fî Deverân-ı Sûfiyye” adlı eseri incelenecektir.

 Ömer Fuâdî Efendi, the fifth (according to some researchers) sheikh of Sha'bâniyye Order is a person who left a mark on the history of Turkish mysticism with his discourses, action sand works. The tomb, built on the will of Sheikh Sha'bân-ı Velí, the founder of order, and Türbe-nâme, telling the story of its construction, and menâkıbnâme consisting of anecdotes of the order sheikhes are his leading works. “Risâle-i Şevkiyye fî Devrân-ı Sûfiyye”, the work that displays there ligious-mystic character of Ömer Fuâdî Efendi, who has more than twenty works and epistles in different lenght, is a work that reveals his knowledge and ability of commentary. “Risâle-i Şevkiyye fî Devrân-ı Sûfiyye” which belongs to, in the words of the author, Sheikh al-Islam Alî Çelebi, with his famous name Zenbilli Ali Efendi, on which other researchers asserts opposite views, is a remarkable work certifying Fuâdî’s Arabic knowledge and religious-mystical competence. Containg various verses from the Qur'an and the hadithes on different topics, this work is a didactic and instructive work in terms of criticizing and of explaining the contents and the meanings of the circles which the Sufis perform in ceremonies. In this article, Ömer Fuâdî's "Risâle-i Şevkiyye fî Devrân-ı Sufiyye" will be examined. Keywords: Şa‘bâniyye, Ömer Fuâdî Efendi, commentary, “Risâle-i Şevkiyye fî Devrân-ı Sûfiyye