Erken Cumhuriyet dönemi modernizasyonunun 'Makbul' kadını
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, SİYASET BİLİMİ VE KAMU YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HÜMEYRA YILDIZ
Danışman: Abdulvahap Akıncı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Belirli düşünce ve davranış kalıpları idealize edilerek, kadınların bu ideal çerçeve içerisinde hareket etmesinin beklenmesi ve bu çerçeve içerisindeki kadınların "makbul" olarak olumlanması, doğal olarak bu çerçevenin dışında kalan diğer tüm kadınların ötekileştirilmesi sonucunu doğurmaktadır. Makbul, ön ad olarak tanımladığı manalar bakımından, zamandan zamana, mekândan mekâna ve kişiden kişiye farklı normlar içermektedir. Ayrıca "makbul" sayılanın her zaman iyi veya doğru olmadığı, bu iyinin görece bir durum olduğu hususu da göz ardı edilmemelidir. Bu çalışmada erken Cumhuriyet döneminde modernleşme ve ulus-devletleşme süreci yaşayan Türkiye'nin dönemin hâkim unsuru olan Kemalist ideoloji çerçevesinde belirlediği 'Makbul Kadın' tipini tanımlamak ve bu tipi hem makbul hem de makbul olmayan örnekler üzerinden anlatmak amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında Cumhuriyet'in Osmanlı'dan miras aldığı modernleşme tecrübesi ve bu tecrübenin ana ekseninde yer alan kadınların sorunları üzerinde de durulacaktır. Erken Cumhuriyet'in Kemalist kadrolarınca kadınlara verildiği söylene gelen hakların araçsallığı konularına da değinilecek ve bu hakların bahşedildiği söylemi altında görünmeyen kadınlarla Osmanlı'dan devir alınan kadın hareketlerine dikkat çekilecektir. Özellikle kadın tarihi anlatan kaynaklara ağırlık verilmesi suretiyle ve literatür taraması yöntemiyle oluşturulan bu çalışmada erken Cumhuriyet döneminde kadına devlet eliyle ve erkek aracılığı ile verilen ulusu inşa etme görevi üzerinde durulacak ve demokratikleşme yolunda kadınlara araçsal olarak verilen bazı haklarla, aslında kadına biçilen "vitrin" rolü ortaya koyulacaktır. Bu çalışma, resmi tarih yazımında erken Cumhuriyet dönemi kadınlarının özgürleşmesi meselesine yapılan sınırsız vurgunun arka planında, durumun aslında anlatıldığı kadar parlak olmadığının analizini içermektedir. Anahtar Kelimeler: Kemalizm, Modernleşme, Feminizm, Kadın Hareketleri, Makbul Kadın.