Farklı meme kanseri hücre hatlarından elde edilen eksozomların mezenkimal ve stromal hücreler üzerine etkisi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: CANSU SUBAŞI

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Gökhan Duruksu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kanser hücrelerinin büyüme ve çoğalma özellikleri vücut hücreleri ile karşılaştırıldığında farklı karakterler göstermektedirler. Bu hücrelerin kolayca çoğalabilmesi ve tümörü oluşturup vücudun diğer doku ve organlarına göç edebilmesi çeşitli faktörler aracılığıyla gerçekleşmektedir. Bu süreçte, hücreler arası iletişimde ve proteinler ile diğer moleküllerin hücreler arasında taşınmasında rol oynayan plazma membran parçaları olan eksozomların rol aldıkları düşünülmektedir. Bu çalışmada farklı meme kanser hücrelerinden elde edilen eksozomların stromal hücreler ve kemik iliği mezenkimal kök hücreler (Kİ-MKH) üzerine olan etkilerinin gözlemlenmesi amaçlanmıştır. Bu hedefe yönelik; meme kanseri hücre dizilerinden MCF-7 ve MDA-MB-231 Kİ-MKH ile malign ve sağlıklı meme dokusundan izole edilen stromal hücreler (MMSH ve SMSH) kullanılmıştır. Kİ-MKH ve stromal hücreler beş hücrenin eksozomları ile ortak mikroçevrede büyütülmüştür. Hücrelerin çoğalma özelliği WST-1 yöntemi ve Gerçek-Zamanlı hücre izleme cihazı ile incelenmiştir. Epitel hücre karakterini belirleyebilmek için hücrelere E-cadherin ile immün boyama yapılmış, E-cadherin, COX2, ERBB2 ve CK8 gen ifadeleri için Real Time PCR analizi yapılmıştır. MCF-7, MDA-MB231 ve MMSH kaynaklı eksozomlar ile ortak kültüre edilen SMSH sayılarında kontrollere oranla belirgin artış saptanmıştır. Bu hücre çoğalma düzeyi MMSH kaynaklı ekzosomlar ile ortak kültüre edilen hücrelerde belirgin olarak daha fazla artmıştı. Bir kanserleşme belirteci olan mezenkimden epitele dönüşümü saptamak amacıyla gerçekleştirdiğimiz E-cadherin ile immün boyama örneklerinde pozitif reaksiyonlar tespit edilmiştir. Buna karşın, Kİ-MKH'lerin aynı eksozomlar ile ortak kültür sonrasında çoğalmadıkları tespit edilmiştir. İmmün boyamalarda da belirgin bir reaksiyon gözlemlenmemiştir. Sonuç olarak, MMSH kaynaklı eksozomların SMSH'leri üzerinde hücre çoğalım ve epitele dönüşüm potansiyelinde arttırıcı etkileri tümör çevre dokularının en az primer kanser odağı kadar kanserleşme ve invazyonda rolü olabileceğini düşündürmüştür. Ayrıca, primer kanser hücrelerinin de salgıladıklar eksozomlar aracılığıyla SMSH'ler üzerinde kanserleştirme yönünde etkileri nedeniyle tümör çevre dokularının primer kanser hücrelerinden etkilendiği anlaşılmaktadır. Kanser tedavisinde primer odağın yanında çevre dokularında hedefler arasına alınması düşünülmelidir.