Eşik mekanların tespiti ve analizi üzerine bir yaklaşım önerisi: Adapazarı/ Sakarya kent merkezi örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Mimarlık Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BEYZA ÇİLLİ
Danışman: Mehtap Özbayraktar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Eşik mekanları, sınırları daima belli olmayan ancak sınırların mekanı üreten eylemler neticesiyle var olabildiği ve bu sayede eşiğe dönüşebildiği mekanlardır. Eşik mekanları ayırdıkları iki veya daha çok mekanın ilişkisini ortaya çıkarmaları ve analiz edilebilmelerini sağlamaları sebebiyle önemli veriler sunmaktadırlar. Bu verilere erişilmesi için eşik mekanlarının tanınması, tespit edilmesi ve gözlemlenmesi gerekmektedir. Çalışmanın amacı eşik mekanların tespiti ve analizi için bir yaklaşım önerisi geliştirilmesi ve bunun Adapazarı/ Sakarya kent merkezi örneğinde denenmesidir. Bu amaç doğrultusunda kentin çeşitli boyutlarında (tarihsel gelişim, sosyal kullanım, fiziksel özellikler, kullanıcı davranışı, kullanıcı eylemleri ve sosyal etkileşim-kişi sayısı boyutları) eşik mekanlarının okunabilmesi ve "eşik olma" durumlarının kullanıcı davranışları üzerinden yorumlanması için geliştirilen üç aşamalı yaklaşım önerisi kapsamında, öncelikle Adapazarı/ Sakarya kent merkezinde eşik mekanlarının ön tespiti yapılmıştır. Ön tespit ile keşfedilen mekanlar "potansiyel eşik mekanları" olarak adlandırılmış, aralarından detaylı analiz ve gözlem yapmak üzere iki tanesi seçilerek döküman analizleri ve yerinde tespitleri yapılmıştır. İkinci aşamada seçilen mekanların döküman analizi tekniği ile tarihi gelişim, sosyal kullanım ve fiziksel özellikleri ortaya çıkarılmıştır. Böylece belirtilen mekanların tanınması ve yaklaşım önerisinin üçüncü aşamasının gerçekleştirilmesi için bir temel oluşturulmuştur. Üçüncü aşamada davranış haritası tekniği kullanılarak çalışma mekanlarının eşik olma durumları kullanıcı davranışları üzerinden yerinde gözlemlenmiş, gözlem kağıtlarına ve haritalarına işlenmiştir. Gözlem kağıtları ve haritalardan çıkarılan grafik ve diyagramlar üzerinden seçilen potansiyel eşik mekanlarının eşik olma durumları yorumlanmıştır. Üç aşamalı olarak geliştirilen yaklaşım önerisi sonucunda bütüncül bakış açısı ile eşik mekan tespiti yapılabilmiştir. Yerinde gözlemlenen mekanların bulgular üzerinden yorumlanması ile potansiyel eşik mekanlarının birçok farklı boyutta eşikler barındırabildiği keşfedilmiştir. Sonuç olarak gözlemlenen mekanlardan yalnızca biri yaklaşım önerisinde geliştirilen boyutların tamamında eşik mekan olma kriterini sağlayabilmiştir. Gözlemlenen diğer mekan ise bazı boyutlarda eşik olma kriterini sağlayamamıştır.