Kocaeli Üniversitesi Hastanesi polikliniklerine başvuran hasta yakınlarının uyku kalite durumu ile uyku hijyen davranışları, anksiyete ve depresyon ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ONUR ŞEN
Danışman: Tuncay Müge Alvur
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Uyku, zihnin ve bedenin dinlendiği geçici bir bilinçsizlik durumudur. Uyku, insan vücudunda ruhsal ve bedensel sağlık üzerine yüksek önem taşır. Günlük hayatımızda iş ve sosyal çevremiz üzerine de oldukça etki eder. Uykunun kötüleşmesi ile pek çok sağlık sorunu, günlük işlerde aksamalar, kazalar görülmektedir. Ayrıca fark etmeden yaptığımız pek çok davranış da uykumuzu etkilemektedir. Toplum tarafından önemi benimsenmelidir. Biz de çalışmamızda katılımcıların uyku kalitesi durumunu ve buna etki edebilecek faktörlerin ilişkisini saptamayı amaçladık. Yöntem: Çalışmamız tanımlayıcı tipte bir araştırmadır. 15 Ekim 2020 ile 01 Ocak 2021 tarihleri arasında Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi polikliniklerinde hasta yakınları ve onların ulaşabilecekleri çevrelerindeki kişiler ile yapılmıştır. 713 kişinin katılımıyla yapılmıştır. Katılımcılara demografik ve genel bilgiler için sorular, Yaygın Anksiyete Bozukluğu – 7 ölçeği, Hasta Sağlık Anketi – 9 ölçeği, Uyku Hijyen İndeksi ölçeği ve Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi ölçeği sorulmuştur. İstatistiksel değerlendirme IBM SPSS 20.0 paket programı ile yapılmıştır. Bulgular: Çalışmaya katılan 713 kişinin %46.6'sı erkek, %53.4'ü kadın cinsiyettedir. Katılımcıların yaş ortalaması 34.5 yıldır, ortanca değeri 30 yıldır (min:18, max:92). Katılımcıların %40.4'ü bekar, %1.5'i dul, %58.1'i evlidir. Katılımcıların %17.8'i vardiyalı işte çalışmaktadır. Kronik hastalığı olanların oranı %18.2, sürekli ilaç kullananların oranı %14.7'dir. Katılımcıların %3.4'ü uyku hastalığının olduğunu belirtmektedir. Katılımcıların %23.6'sı sigara içmektedir. Katılımcıların %63.8'inin uyku kalitesi iyi, %36.2'sinin uyku kalitesi kötü bulunmuştur. Uyku kalite indeksinden alınan puanlar ortalaması 5.16, ortanca değeri 4 (min:0, max:16) şeklindedir. Çalışmaya katılanların anksiyete ve depresyon şiddetleri arttıkça uyku kalitesinin bozulduğu tespit edilmiştir, bu bozulma istatistiksel olarak da anlamlıdır. Yaş ile uyku kalitesi arasında istatistiksel olarak anlamlı çok zayıf bir ilişki saptanmıştır. Kadınların uyku kaliteleri erkeklere göre daha kötü bulunmuştur. Evlilerin uyku kaliteleri daha iyidir. Sigara içme durumu, vardiyalı çalışma durumu ve yakın akrabada uyku hastalığı durumu ile uyku kalitesi arasında anlamlı ilişki bulunmaktadır. Kronik hastalığı olanların, sürekli ilaç kullanımı olanların ve depresyon tanısı olanların uyku kaliteleri anlamlı olarak daha kötü bulunmuştur. Uyku hijyen davranışlarına dikkat etmeyenlerin uyku kaliteleri anlamlı olarak daha kötü bulunmuştur. Sonuç: Bu çalışmada katılımcıların 3'te biri kalitesiz uyku uyumaktadır. Kadınların ve bekar katılımcıların uykuları daha kalitesizdir. Sigara içenlerin, vardiyalı çalışanların uykuları daha kalitesizdir. Kişilerin anksiyete, depresyon durumları var oldukça ve şiddetleri arttıkça uyku kalitesiz yönde etkilenmektedir. Uyku hijyen davranışlarına dikkat edilmesi ve bu davranışların uygulanması uykunun kalitesini artırmaktadır. Sonuç olarak toplum uyku hakkında bilinçlendirilerek, daha kaliteli uyku ve sonucunda daha kaliteli yaşam sağlanabilir. Anahtar kelimeler: uyku kalitesi, anksiyete, depresyon, uyku hijyeni, yetişkin