Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Kemal Çibuk
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Şengül Aydıngün
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kocaeli Müzesi'nde korunan 52 adet amphoranın incelenmesi ile; İzmit Körfezi'ndeki antik dönemlerde deniz ticaretine işaret edebilmek ve deniz ticareti ağının nerelere ulaştığını ortaya koyabilmek amaçlanmıştır. İki tarafından tutulup taşınabilen; kilden yapılmış, iki kulplu sivri dipli testi olan amphoralar Bizans Döneminde yuvarlak dipli bir form almışlardır. Amphoralar deniz ticaretinin en önemli kargo demirbaşıdır. Antik çağ gemilerinin kargosunu; her çeşit gıda maddeleri, ham ya da işlenmiş madenler, cam, seramik, metal eşyalar ve sanat eserleri oluşturmuştur. Gemilerde amphoralar, zeytinyağı, balık, su ve pek çok gıda maddelerinin taşınmasında sivri dipleri ile gemide istifleme ve depolama kolaylığı sağladıkları için yaygın olarak kullanılmıştır. Amphoraların buluntu yoğunluğu o bölgedeki üretimin, ticaretin ne kadar yoğun olduğunu göstermesi bakımından ayrı bir öneme sahiptir. Çağlar boyunca kara ve deniz ticaretinde kullanılan amphoralar, ticaret hayatının alt yapısını oluşturan ve bu zamana kadar ekonomik ve arkeolojik önemli bilgi ve belgeler sunan temel taşlarından biri olmuştur. Amphoranın incelenmesi kap formu tanımlamanın dışında toplumların beslenme alışkanlıklarını, tarımdan ticarete kadar sosyal yaşama dair birçok veriyi bir arada sunmaktadır. İncelemesi yapılan Kocaeli Müze Müdürlüğü envanterine kayıtlı amphoralar, İzmit Körfezi'nin oldukça dışına çıkan yüzlerce millik bir mesafeye uzanan ticaret ve üretim ağına ilişkin önemli veriler sunmaktadır. Kocaeli Müzesi'nde yer alan amphoralar üzerinde yürütülen tez çalışmamızda, M. Ö. 5. yüzyıldan, M.S. 11. yüzyıla kadar uzanan büyük bir zaman dilimi içerisinde üretildikleri tespit edilmiştir. Amphoraların müzeye geliş biçimleri arasında denizcilerin ağlarına takılan örnekler çoğunluktadır. Tezde, İzmit Körfezi buluntuları yanında, Kocaeli'nin Karadeniz kıyılarında ele geçen amphoralar birlikte değerlendirilmiştir. Böylece ilk kez bölge amphoraları toplu bir biçimde ele alınarak bilim dünyasına sunulmaya çalışılmıştır.