Altman Z-skor ve Adaptif Ağ Tabanlı Bulanık Çıkarım Sistemi (ANFIS) modelleri ile işletmelerde finansal başarısızlık tahmini: Borsa İstanbul'da bir uygulama

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AMINA BAYRAMOVA

Danışman: Sibel Fettahoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı KOBİ Sanayi Endeksinde işlem gören işletmelerin finansal başarısızlık olgularının Altman Z skor ve ANFIS ile analiz edilerek, 2020 yılı sonuna ait finansal başarısızlık öngörüsünde bulunmaktır. Çalışmada, işletmenin yıl sonu finansal tablolarından yararlanılmak suretiyle, Borsa İstanbul KOBİ Sanayi (XKOBI) Endeksi'nde 2011-2019 yılları arasında kesintisiz işlem gören 23 adet işletme için toplamda 207 adet veri ile Z skor değerleri bulunmuş, sonraki aşamada Z skor değerleri MATLAB programlama dilinin 7.13 sürümünde Bulanık Mantık Araçkutusu (Fuzzy Logic Toolbox)'un kullanılması ile ANFIS'e uygulanarak öngörüler yapılmıştır. 2020 yıl sonu için finansal başarısızlık öngörülerinin ANFIS ile gerçekleştirilmesi sonucu eğitim setinin Ortalama Karesel Hatası (MSE) %0.15, test sonuçlarının ortalama karesel hatası ise % 1.30 çıkmıştır. Tanımlanan yeni kesme değerleri uygulandığında ise, 2020 yılı sonunda 11 işletmenin başarılı, 9 işletmenin başarısız ve 3 işletmenin ise belirsizlik grubunda konumlanacağı öngörülmektedir. Bu öngörüde, ortalama karesel hata %30.43 olarak gözlemlenmiştir ki bu hataların %85.7'si I Tip (yanlış pozitif) hata olmaktadır.