Çimento Sektöründe Sosyal Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İş Sağlığı ve Güvenliği Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BÜŞRA CİCİ
Danışman: Beyhan Pekey
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Günümüzde çimento üretimi, kullanımı ve bertarafı sırasında sosyal konuların analizi, şirketler için sürdürülebilir kalkınmaya yönelik sosyal sorumlulukları açısından giderek daha önemli hale gelmektedir. Sosyal Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi (Social Life Cycle Assessment, S-LCA), ürünlerin veya hizmetlerin yaşam döngüsündeki faaliyetlerin çalışanlar, toplum, tüketiciler, yerel topluluk, değer zinciri aktörleri paydaşı üzerindeki sosyal etkileri hakkında bilgi vererek, şirketlerin sosyal olarak sorumlu bir şekilde çalışmalarını kolaylaştırmayı sağlayan bir yöntemdir. Bu çalışmada, ana faaliyeti çimento üretimi olan bir işletmenin sosyal yaşam döngüsü, Birleşmiş Milletler Çevre Programı/Çevresel Toksikoloji ve Kimya Derneği (United Nations Environment Programme/The Society of Environmental Toxicology and Chemistry, UNEP/SETAC) tarafından önerilen paydaş kategorileri dikkate alınarak çalışan paydaşı açısından incelenmiştir. Çalışan paydaşının alt kategorileri iş sağlığı ve güvenliği (İSG), fırsat eşitliği/ayrımcılık, adil maaş, çocuk işçi, sosyal yardım/sosyal güvenlik, çalışma saatleri, zorla çalıştırma, sendikalaşma ve toplu pazarlık özgürlüğü sosyal konularını içermektedir. Hammaddenin ocaklardan çıkarılmasından başlayarak, ocaklarda elde edilen hammaddenin fabrikaya nakliyesi, üretim aşamaları ve çimento paketleme süreçlerinde mavi ve beyaz yaka çalışanların sosyal ve sosyo-ekonomik yönlerinin ve bunların sosyal yaşam döngüsünü kapsayan olumlu ve olumsuz etkileri karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Envanter analizinde sahaya özgü veriler çalışanlarla gerçekleştirilen anketler aracılığı ile toplanmış, belirlenen alt kategorilerin etki değerlendirmesinde 0 ile 4 arasında puanlama yöntemi kullanılmıştır. Çalışma sonucunda mavi yaka çalışanlar açısından en olumsuz sosyal etkiye sahip alt kategoriler 2 puan ile sosyal yardım/sosyal güvenlik ve sendikalaşma ile toplu pazarlık özgürlüğü olmuştur. Beyaz yaka çalışanlar açısından sosyal etkiler olumlu sonuçlanmış ve tüm alt kategoriler 4'er puan olarak hesaplanmıştır.