AYARLANABİLİR TELESKOPİK ÇELİK DİKMELERİN TS EN 1065'E GÖRE TASARIMI
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERTKAN METE
Danışman: Seval Pınarbaşı Çuhadaroğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Teknoloji ve sanayideki ilerlemeler, inşaat sektöründe de inovatif çözümler içeren sistemlerin gelişmesini sağlamıştır. Özellikle endüstriyel kalıp sektöründe önemli bir rol oynayan ayarlanabilir teleskopik çelik dikme sistemleri, bu tür sistemlerin başında gelmektedir. İsimlerinden de anlaşılabileceği gibi, birbiri içinde teleskopik bir şekilde hareket edebilen çelik borulardan oluşan ve yükseklikleri istenilen kota kolayca ayarlanabilen teleskopik çelik dikmeler, kullanıldıkları projelere kazandırdıkları hız, ekonomi ve güvenlik sayesinde, kısa sürede ülkemizdeki şantiyelerin vazgeçilmez destek elemanları haline gelmişlerdir. Bununla birlikte, yapılan ön araştırmada, ülkemizde bu tür dikmeleri üreten firmaların dikme tasarımlarını ya oldukça maliyetli olan deneysel çalışmalarla, ya da uluslararası firmalardan tasarım desteği alarak yaptıkları tespit edilmiştir. Bu konuda ülkemizin dışa bağımlığının, bu tür destek sistemlerinin tasarımlarının ülkemizde pek de bilinmiyor olmasından kaynaklandığı düşünülmektedir. Bu tezin amacı, ayarlanabilir teleskopik çelik dikmelerin tasarım esaslarını içeren TS EN 1065 (2018) standardında tanımlanan iki yöntemden biri olan üç-aşamalı hesap yöntemini kullanarak, bu tür dikmelerin dayanım hesabı için gerekli temel diferansiyel denklemleri çıkarmak ve bu denklemleri standartta tanımlanan sınır koşullarını kullanarak çözmektir. Tezde bu çözümlerin tipik bir dikmenin dayanım hesabında nasıl kullanılacağı da adım adım gösterilmiştir. Dayanım hesaplarında; (i) dikme tabanının taşıma gücüne ulaşması (ii) boruların eğilme kapasitelerine ulaşması, (iii) dikmenin elastik burkulma yüküne ulaşması, (iv) iç borunun ezilme kapasitesine ulaşması ve (v) boy ayarlama tertibatında kullanılan pimin kesme kapasitesine ulaşması, sınır durumları dikkate alınmış; analizin her aşamasında bu beş temel sınır durumun nasıl kontrol edileceği detaylı bir şekilde açıklanmıştır. Bu tezin, ülkemizde bu tür dikmeleri tasarlayan mühendislere yol gösterici ve ülkemizin dışa bağımlığını azaltıcı bir kaynak olacağına inanılmaktadır.