HAVACILIKTA SİBER GÜVENLİK UYGULAMALARI ÜZERİNE BİBLİYOMETRİK ANALİZ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, HAVACILIK YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MELİH ZEYBEK
Danışman: Hakan Rodoplu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Dijitalleşme ve bilgi teknolojileri, yönetilmesi ve düzenlenmesi benzersiz derecede karmaşık bir sistem olan havacılık da dâhil olmak üzere çeşitli sektörlere yayılmakta ve siber-fiziksel sistemler, iletişim ağları ve veri altyapısı yoluyla günlük operasyonları derinden etkilemektedir. Bu hiper-bağlantılı yapı, uygulandığında operasyonları iyileştirme, maliyetleri azaltma ve verimliliği artırma konusunda önemli bir potansiyele sahip olsa da, havacılık sistemlerini siber tehditlere açık hale getirmiştir. Havacılıkta siber güvenliğin; hava trafik yönetimi gibi karmaşık altyapıların korunmasında, karar verme ve insan faktörü kaynaklı zafiyetlerin giderilmesi yoluyla uçuş emniyeti ve siber dayanıklılık optimizasyonunun sağlanmasında hayati bir rol oynadığı anlaşılmaktadır. Siber güvenlikteki yenilikler ve savunma mekanizmaları; e-etkin uçaklar, akıllı havalimanları, insansız hava araçları (İHA) ve havacılık ekosistemi genelinde araştırılmaktadır. Bu çalışma, nesnelerin interneti (IoT), büyük veri ve siber-fiziksel sistemler gibi ileri teknolojilerin entegrasyonunun yanı sıra havacılık endüstrisinin siber tehditlere karşı evrimine ilişkin kapsamlı bir inceleme sunmaktadır. Siber saldırı vektörlerinin havacılıktaki mevcut ve gelecekte beklenen etkilerine, operasyonel süreçler ve daha geniş havacılık ekosistemi üzerindeki güvenlik risklerine odaklanmaktadır. Bu araştırmanın temel yönlerinden biri, siber güvenlik ve havacılık alanındaki akademik araştırma eğilimlerinin sistematik bir şekilde değerlendirilmesine olanak tanıyan bibliyometrik analizin kullanılmasıdır. Havacılıkta siber güvenlik uygulamaları üzerine yapılan akademik çalışmaların yoğunlaştığı alanları belirlemeyi ve konunun bilimsel önemini ortaya koymayı amaçlayan çalışma; siber güvenlik ve havacılıkta bilimsel iş birliği, kavramsal kümelenme, atıf ağları ve entelektüel yapılara odaklanmakta ve farklı araştırma akışlarının performansını haritalandırarak alana yapılan önemli katkıları gözden geçirmektedir. Çalışma, siber tehditlerin ve savunma mekanizmalarının havacılık emniyeti üzerindeki dönüştürücü etkisini tartışarak, havacılıkta siber güvenlik araştırmalarında artan iş birliğini analiz etmektedir. Analiz edilen temel alanlar arasında ortak yazar ağları, anahtar kelimeler, atıf etkisi, bibliyometrik eşleştirme ve ortak atıf analizi yer almaktadır.