Şizofreni ve şizoaffektif bozukluk tanılı hastalarda metakognitif grup psikoterapisinin duygu regulasyonu üzerine etkisinin incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NARMIN ISAYEVA
Danışman: Diğdem Göverti
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ŞİZOFRENİ VE ŞİZOAFFEKTİF BOZUKLUK TANILI HASTALARDA METAKOGNİTİF GRUP PSİKOTERAPİSİNİN DUYGU REGÜLASYONU ÜZERİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ Giriş ve Amaç: Bu araştırmanın amacı, şizofreni ve şizoaffektif bozukluk tanılı bireylerde uygulanan metakognitif grup terapisinin depresif belirtiler, psikotik semptomlar, duygu düzenleme güçlükleri, kişilerarası duygu düzenleme becerileri, bilişsel içgörü ve genel işlevsellik üzerindeki etkilerini incelemektir. Metakognitif grup terapisi, bireylerin düşünce süreçleri üzerindeki farkındalıklarını artırarak, bilişsel esnekliği ve duygusal düzenleme becerilerini geliştirmeyi hedeflemektedir. Yöntem: Çalışmaya şizofreni ve şizoaffektif bozukluk tanısı almış toplam 24 birey (terapi grubu = 12, kontrol grubu = 12) dahil edilmiştir. Katılımcılara üç ay süren metakognitif grup terapisi uygulanmış; ön test ve son test ölçümleri Calgary Depresyon Ölçeği, PANSS, Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği (DERS), Kişilerarası Duygu Düzenleme Ölçeği (KDDÖ), Beck Bilişsel İçgörü Ölçeği (BCIS) ve Global Değerlendirme Ölçeği (GAS) ile yapılmıştır. Veriler Wilcoxon, Mann-Whitney U ve Spearman korelasyon analizleriyle değerlendirilmiştir. Bulgular: Terapi grubunda depresif belirtiler (p=0,002) ve psikotik semptomlar (p=0,003) anlamlı düzeyde azalmış; genel işlevsellik (p=0,001), kişilerarası duygu düzenleme (p=0,004) ve bilişsel içgörü düzeylerinde anlamlı artış gözlenmiştir. Duygu düzenleme güçlüğü toplam puanında belirgin azalma (p=0,002) saptanmıştır. Katılım sayısı ile depresyon değişim puanları arasında negatif (r=-0,654; p=0,021), içgörü ve kişilerarası duygu düzenleme değişim puanları arasında pozitif korelasyon (r=0,742; p=0,006) bulunmuştur. Sonuç: Metakognitif grup terapisi, şizofreni ve şizoaffektif bozuklukta yalnızca semptomları azaltmakla kalmayıp duygusal, bilişsel ve kişilerarası alanlarda da iyileşme sağlamaktadır. Bulgular, terapinin duygu düzenleme ve içgörü süreçlerini güçlendirerek işlevsel ve öznel iyileşmeye katkıda bulunduğunu göstermektedir. Anahtar Sözcükler: Şizofreni, Şizoaffektif bozukluk, Metakognitif terapi, Duygu düzenleme, Bilişsel içgörü