Eleştirel medya okuryazarlığı bağlamında meslek liseleri gazetecilik alanı öğrencilerinin sosyal medyayı haber mecrası olarak kullanımlarının diğer öğrencilerle karşılaştırılması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, GAZETECİLİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ŞAHNAZ CİVELEK

Danışman: Emel Şerife Baştürk

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Medya iletilerinin aktif bir şekilde dolaşımda olduğu sosyal medya platformlarının yaygın kullanımıyla birlikte birçok pratikte olduğu gibi habercilikte de önemli dönüşümler yaşanmaktadır. Dijitalleşmeye paralel olarak internet gazeteciliğiyle başlayan süreç sosyal medya gazeteciliğine doğru evrilerek sosyal medyayı, yoğun olarak kullanılan bir haber mecrası konumuna getirmiştir. Medyadaki bu dönüşüm süreci medyaya yönelik verilen eğitimde de yeni beklentiler yaratmış ve medya okuryazarlığı becerilerinin bu kapsamda yeni medya ortamlarına uyumlanması gerekliliğini doğurmuştur. Eleştirel yeni medya okuryazarlığı eğitiminin temel dayanak noktası özellikle dijital yetkinliklere sahip ve yeni medyayı bilinçli kullanan bireyler yetiştirmek amacı üzerinde şekillenmektedir. Bu çalışmada mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarında bulunan gazetecilik alanı öğrencilerinin diğer alanlardaki öğrencilere kıyasla eleştirel yeni medya okuryazarlığına yönelik bilgi ve becerilerinin daha fazla olduğu öngörüsünden hareketle gazetecilik alanının öğretim programları doküman analizi yöntemiyle incelenmiş ve programlarda ilgili kazanımların genel meslek dersleri içindeki oranının yüksek olduğu belirlenmiştir. Çalışma kapsamında gazetecilik alanında öğrenim gören öğrencilerin diğer öğrencilerle sosyal medyayı bir haber mecrası olarak kullanım alışkanlıkları, eleştirel yeni medya okuryazarlığı düzeylerini ölçen çeşitli değişkenler üzerinden karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Anket tekniğinin uygulandığı çalışmanın bulguları istatistiksel yazılım programları aracılığıyla analiz edilmiştir. Araştırmada; öğrenciler arasında internet ve sosyal medya kullanım süreleri yönünden anlamlı bir fark olmadığı ancak kullanım amacı bakımından gazetecilik alanı öğrencilerinin sosyal medyayı haber mecrası olarak daha yaygın biçimde kullandığı ve öğrencilerin alanlarına göre haber kavramının tanımlama biçimleri ile haberin güvenilirliği konusundaki fikirleri arasında anlamlı farklılıklar olduğu fakat tüm öğrencilerin eleştirel bakış açılarının geliştirilmeye muhtaç olduğu sonucuna varılmıştır.