Non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı tanısında non-invaziv fibrozis skorlamaları, transient elastografi verileri ve histopatolojik bulguların uyumunun değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GİZEM ERGÜN YAĞIZ
Danışman: Hasan Yılmaz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Non-Alkolik Yağlı Karaciğer Hastalığı tanısında non-invaziv fibrozis skorlamaları, transient elastografi verileri ve histopatolojik bulguların uyumunun değerlendirilmesi Giriş ve Amaç: Non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı (NAFLD), obezite ve metabolik sendrom prevalansındaki artışa paralel olarak tüm dünyada önemli bir halk sağlığı sorunu haline gelmiştir. Tanıda altın standart yöntem karaciğer biyopsisi olsa da; invaziv yapısı, komplikasyon riski ve maliyeti nedeniyle, non-invaziv yöntemlerin önemi giderek artmaktadır. Bu çalışmada, FIB-4, APRI, NFS, FAST skoru ve transient elastografi (FibroScan) verilerinin histopatolojik bulgularla uyumu ve ileri fibrozisi öngörmedeki tanısal performansları karşılaştırmalı olarak analiz edildi. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 102'si biyopsi ile doğrulanmış toplam 200 NAFLD hastası dahil edildi. Her hastada FIB-4, APRI, NFS, FAST skorları hesaplandı. 102 hasta biyopsi bulgularına, 98 hasta ise FibroScan verilerine göre F0-F2 (hafif fibrozis) ve F3-F4 (ileri fibrozis) olarak gruplandırıldı. Skorların ve parametrelerin tanısal performansları AUROC analizleri ile karşılaştırıldı. Bulgular: İleri fibrozis grubunda değerlendirilen tüm skorlar istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha yüksekti (p<0,001 ve p=0,001). Özellikle FIB-4 ve NFS, sırasıyla 0,952 ve 0,920 AUROC değerleri ile en yüksek tanısal doğruluğu sergiledi. APRI skoru en yüksek duyarlılığı sağlarken, FAST skoru ileri fibrozisi öngörmede yüksek özgüllüğe sahipti. FibroScan ile ölçülen LSM değeri histopatolojik evreyle uyumluydu ve ileri fibrozisi ayırt etmede istatistiksel olarak anlamlı bulundu. FibroScan CAP değeri ise histopatolojik steatoz derecesi ile anlamlı pozitif korelasyon gösterdi (p=0,029). Tartışma ve Sonuç: Çalışmamız, biyokimyasal parametreler ve elastografi temelli ölçümlerden elde edilen non-invaziv skorlama sistemlerinin, NAFLD'de ileri fibrozisin öngörülmesinde birbirine yakın ve yüksek tanısal performans sunduğunu; yüksek riskli bireylerin belirlenmesinde biyopsiye alternatif olarak değerlendirilebileceğini ortaya koymaktadır. Anahtar Sözcükler: Non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı (NAFLD), karaciğer fibrozisi, non-invaziv tanı, elastografi, karaciğer biyopsisi