Engel Kanunu'nun Kocaeli uygulaması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2005

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FERHAT PEHLİVANOĞLU

Danışman: Recep Tarı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

IV ÖZET Gelişen teknolojinin her geçen gün tüketim mal ve hizmetlerinin sayışım artırmasına paralel olarak GSYİH içinde en büyük payı tüketim harcamaları oluşturmaktadır. Refah seviyesini artırmak isteyen bir tüketicinin, herhangi bir mal veya hizmete sahip olma isteği, birçok faktör tarafından belirlenmektedir. Ancak tüketim tercihi açısından en önemli faktör, tüketicinin veri olan geliridir. Bundan dolayı tüketici geliri ve tüketim harcama grupları arasındaki ilişkinin incelenmesi birey yada toplumların refah seviyelerinin belirlenmesinde önemli rol oynamaktadır. Ayrıca gelir ve tüketim harcamaları arasındaki ilişki; tüketicilerin harcama davranışlarının zaman içindeki değişim seyrinin incelenmesine yardımcı olmak suretiyle devletin uygulayacağı gelir, harcama, fiyat, vergi vb. politikaların belirlenmesi açısından önem arzetmektedir. Bundan dolayı gelir ve tüketim harcama grupları arasındaki ilişki olarak bilinen Engel Kanunu'nun Kocaeli ili için geçerliliğinin araştırılması, bu çalışmaya konu olmuştur. Tüketim teorisi ve Engel Kanunu hakkında teorik bilgilerin ayrıntılı olarak açıklanmasını takiben; Kocaeli ilinde Engel Kanunu'nun geçerliliği ekonomik, istatistik ve ekonometrik analizler yardımıyla araştırılmış, farklı gelir gruplarının harcama davranışları ile refah seviyelerinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Kocaeli ili için yapılmış olan bu çalışmanın sonucunda Engel Kanununun tüm yönleriyle geçerli olduğu bulunmuştur. Ayrıca on iki mal grubu içinde Engel Kanuna paralel olarak "Gıda ve alkolsüz içecekler", "Konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlar", ve "Sağlık" harcamaları zorunlu harcamalar arasında bulunurken, diğer harcama grupları lüks harcamalar arasında bulunmuştur. Yine zorunlu mallar alt gelir grubunun bütçesi içinde daha yüksek bir paya sahipken; lüks mallar ise, üst gelir grubunun bütçesi içinde daha yüksek bir paya sahiptir. Üst gelir grubunun bütçesi içinde zorunlu harcamaların oranının % 45.18 olması; bu gelir grubunun, alt ve orta gelir grubuna göre daha yüksek bir refah seviyesine sahip olduğunu göstermektedir. Bu çalışmanın temel amacı, Kocaeli ili özelinde Engel kanununun geçerliliğinin araştırılmasının yanı sıra, farklı mal grupları için zorunlu ya da lüks mal ayranının yapılması, her bir mal grubunun farklı gelir gruplarının bütçesi içindeki paylanılın bulunması ve nihayetinde her bir gelir grubu için refah seviyelerinin hesaplanmasıdır.