Eser sahibinin manevi hakları ve korunma yolları
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ESRA KARATAŞ
Danışman: Herdem Belen
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Eser, sahibinin hususiyetini taşıyan, Fikir ve Sanat Eserleri Kanununda sayılan ilim ve edebiyat, musiki, sinema veya güzel sanat eseri kategorilerinden birine dâhil olan, duyu organlarıyla algılanabilecek şekilde somutlaşan fikri çaba ürünüdür. Kanun eser türlerini sınırlı sayıda saymıştır. Eser sahibi ise eseri meydana getiren, hususiyetini esere yansıtan ve yaratma eylemi ile ipso iure bu sıfatı kazanan gerçek kişidir. Kanun eser sahibine bazı mutlak ve inhisari yetkiler tanımaktadır. Bu haklar manevi ve mali olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Mali haklar işleme, çoğaltma, yayma, temsil, işaret, ses ve/veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletim hakkı ve pay ve takip hakkı olarak kanunda sayılmıştır. Manevi haklar ise umuma arz yetkisi, adın belirtilmesi yetkisi, eserde değişiklik yapılmasını menetmek ve malik ve zilyede karşı eser sahibinin hakları olmak üzere dört alt başlığa ayrılmaktadır. Sınırlı sayıda sayılmış olan manevi hakların ihlali halinde ise kanun koyucu hem hukuki hem cezai müeyyideler öngörmüştür. Manevi haklara devam eden bir tecavüz halinde tecavüzün ref'i, tecavüz sona ermiş fakat tecavüzün tekrarının muhtemel olduğu hallerde tecavüzün men'i davası açılabilecektir. Manevi haklara tecavüz halinde ortada bir zarar ve tecavüz edenin kusuru olmak kaydıyla manevi ve maddi tazminat davaları da açılabilecektir. Son olarak manevi hakları ihlal edilen eser sahibi haksız temin edilen karın kendisine iadesini de isteyebilecektir. Eser sahibi uyuşmazlığın çözümü için mahkemeler yerine ihtiyari arabuluculuk veya tahkim yoluna da başvurabilecektir. Anahtar Kelimeler: Eser, eser sahipliği, manevi haklar, hukuk davaları, arabuluculuk, tahkim