Covid-19 pandemisinin Türkiye'deki sağlık çalışanı kadınların aile içi sorumluluklarına etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CEMRE GÜL MUTLU
Danışman: Funda Dağ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:2019 yılında bir halk sağlığı sorunu olarak ortaya çıkan Covid-19 pandemisi toplumsal birçok etkiyi ardından getirmiştir. Hastalığın bulaş durumunu azaltabilmek için insanları evde kalmaya yönlendirme ve eğitim alanına, sosyal yaşama ve çalışma yaşamına gelen çeşitli kısıtlamalar ve değişiklikler sebebiyle kamusal alanın hane içine taşındığı bir süreç yaşanmıştır. Tüm bu kısıtlamalar ve yaşama dair değişiklikler hane içinde geçirilen sürenin artmasına ve hane içinde toplumsal cinsiyet rollerinin ve ücretsiz ev içi emeğin yoğun olarakdeneyimlenmesine neden olmuştur. Bu durum kadın sağlık çalışanları açısından değerlendirildiğinde ise hem Covid-19 ile iş yaşamlarında verdikleri mücadele hem de hane içindeki yaşam deneyimleri daha güç bir hal almıştır. Bu çerçevede bu araştırma, Covid-19 pandemisinin, Türkiye'deki sağlık çalışanı kadınların, ev işleri ve bakım emeği kapsamında, aile içi sorumluluklarına etkilerini ve Covid-19 sürecinde sağlık çalışanı kadınların farklı yaşam deneyimlerini dijital hikaye anlatımı ile ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır.Belirtilen amaç doğrultusundayorumlayıcı fenomenolojik analizyönteminin kullanıldığı araştırmada feminist metodolojiye bağlı kalınmıştır. Ölçüt örnekleme yöntemi ile Covid-19 sürecinde çalışmış ve 18 yaş altı çocuğu olan sağlık çalışanı (psikolog, hemşire, sosyal hizmet uzmanı)10 kadına ulaşılmıştır. Araştırmanın veri toplama araçları olan sağlık çalışanı kadınların ürettikleri dijital hikayeler, atölye öncesi uygulanan Kişisel Bilgi Formu ve Atölye Sonu Görüş Formunun içerik analizi yapılmıştır. Analiz sonuçlarına göre, Covid-19'un toplumsal cinsiyet eşitsizliklerini yeniden ürettiği, kadın sağlık çalışanlarının ücretsiz ev içi emeğe ayırdıkları süreyi arttırdığı ve bunun sonucu olarak kadın sağlık çalışanlarının kendilerine ayırdıkları kişisel zamanlarında azalmanın yaşanmasına sebep olduğu bulunmuştur. Ayrıca araştırmada, dijitalhikaye anlatımınınkullanımına bağlı olarak kadın sağlık çalışanlarının sosyalleşmelerine, iyilik hallerine katkı sağladığı ve dijital okuryazarlıklarının geliştiğine ilişkin sonuçlara ulaşılmıştır. Son olarak dijital hikaye anlatımı kullanılarak kadın sorunlarının, özne olan kadınlarla birlikte ortaya çıkartılması için araştırmacılara ve Covid-19 döneminde sağlık çalışanı kadınların yaşadıkları zorluklar göz önünde tutularak olası yeni bir kriz/salgın süreci için planların hazırlanması için politika yapıcılara öneriler sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Covid-19, sağlık çalışanı kadın, toplumsal cinsiyet, ücretsiz ev içi emek, dijital hikaye anlatımı, yorumlayıcı fenomenolojik analiz