GÖLCÜK – KARAMÜRSEL GÜNEYİ (ARMUTLU YARIMADASI) GRANİTOYİTİK KAYAÇLARININ JEOKİMYASAL ÖZELLİKLERİ VE BÖLGESEL JEOLOJİK EVRİMİ İÇİNDEKİ ÖNEMİ


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Jeoloji Mühendisliği, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Sercan TEKİN

Danışman: Ömer Faruk Çelik

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Armutlu Yarımadası'nda Gölcük ve Karamürsel güneyinde yer alan metamorfik kayaçlar, görünür temelinde bazik kökenli metagabro, amfibolit ve daha az oranda mikaşist türü kayaçlar ile yapısal olarak üst bölümlerinde pelitik kökenli düşük dereceli metamorfiklerden oluşmaktadır. Bu metamorfik kayaçlar tektonizmadan yoğun biçimde etkilenmiş çeşitli büyüklüklerdeki metagranitoyitik sokulumlar tarafından kesilmektedir. Söz konusu metamorfik ve metagranitoyitik kayaçlar Üst Kretase'den başlayan çökeller tarafından uyumsuz olarak örtülmektedir. Çalışma sahasında hâkim kayaç türünü oluşturan amfibolitler amfibol, plajiyoklaz, klinopiroksen ve tali olarak titanit mineral topluluklarından oluşmaktadır. Metamorfik temele ait mikaşistler başlıca kuvars, plajiyoklaz, biyotit, muskovit ve opak minerallerden oluşmaktadır. Mikaşistlere ait muskovit mineralleri 40Ar-39Ar yöntemiyle tarihlendirilerek amfibolit ve mikaşistlerden oluşan metamorfik kütlenin başkalaşım yaşı 156 My (Geç Jura) olarak belirlenmiştir. Metagranitoyitik kayaçlar yaygın olarak milonitik ve breşik dokular sunarken kuvars, plajiyoklaz, K-feldspat, ± amfibol, ± biyotit, ± muskovit, ± titanit, ± epidot ve opak minerallerden oluşmaktadır. Bu kayaçlar toplam alkali silika diyagramlarında metaluminos ve kısmen peraluminos karaktere sahip olup, tüm kayaç jeokimyası analizlerinde sub-alkalin karakterli granit, granodiyorit, kuvars-monzonit ve diyorit bileşimleri sunarlar. Söz konusu kayaçlar tektonomagmatik ayrım diyagramlarında yay tipi ve çarpışmayla eşzamanlı oluşan granitoyitik kayaçlarla benzer alanlara iz düşmektedir. Yay tipi özellik sergilemesine rağmen mineralojik ve dokusal olarak diğer granitoyidlerden farklılık sunduğu tespit edilen monzodiyoritik sokulum, kuvars plajiyoklaz amfibol, biyotit, epidot, titanit ve zirkon minerallerinden oluşmaktadır. Bu kayaçtaki magmatik kökenli epidot minerallerinin varlığı, bu kayaçların derin kökenli olduğuna işaret etmektedir. Anahtar Kelimeler: Armutlu Yarımadası, 40Ar-39Ar, Granitoid, Jura, Metamorfizma.