Özvatan-Pınarbaşı (Kayseri) Çevresindeki Volkanitlerin Petrografisi ve Jeokimyası


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Jeoloji Mühendisliği, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Sait Kenan KAYALI

Danışman: Ömer Faruk Çelik

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Orta Anadolu Volkanik Bölgesine ait Neojen yaşlı volkanik kayaçlar Kayseri ve çevresinde yaygınca gözlemlenirler. Bu çalışmada Pınarbaşı (Kayseri doğusu) ve Özvatan (Kayseri kuzeyi) bölgelerinde yer alan Neojen volkanitlerinin jeolojik, petrografik ve Jeokimyasal özellikleri incelenmiştir. Bölgedeki Neojen yaşlı volkanik kayaçlar Kayseri kuzeyinde Akdağ masifine ait metamorfik kayaçlar üzerinde yer alırlar. Kayseri doğu ve güneydoğusundaki volkanik kayaçlar ise Toroslar'a ait karbonatlar ve ofiyolitik kayaçlar üzerinde gözlenmektedir. Söz konusu temel kayaçların üzerinde yer alan volkanik kayaç istifleri çoğunlukla masif lav akıntılarından ve volkanoklastik kayaçlardan oluşmaktadır. Çalışma alanındaki volkanik kayaçlar genellikle mikrolitik ve mikrolitik-porfirik doku sunmakta olup genelde plajiyoklaz, klinopiroksen ve olivin fenokristallerinden oluşmaktadır. Mineral kimyası analizlerine göre, piroksenler ojit bileşiminde oldukları ve bileşimlerinin Wo36-43, En40-50, Fs12-16 arasında değiştikleri tespit edilmiştir. Olivinlerin forsterit içerikleri %73-83 arasındadır. Plajiyoklazlar labrador (Ab34-42) bileşimindedir. Kalk-alkalen karaktere sahip volkanik kayaçlar bazalt, bazaltik-andezit ve andezit bileşimine sahiptirler. Kayaçların SiO2 ve MgO içerikleri sırasıyla, %ağ. 47.7-57.5 ve %ağ. 4.4-8.9 arasındadır. Bu kayaçlar kondrit bileşimine göre normalleştirilmiş nadir toprak elementi diyagramında hafif nadir toprak elementlerinin, ağır nadir toprak elementlerine kıyasla belirgin bir zenginleşmeye sahip olup La(cn)/Yb(cn) ve La(cn)/Sm(cn) oranları sırasıyla 6.5-20.2 ve 2.1-3.8 arasında değişmektedir. N- MORB bileşimine göre normalleştirilmiş çoklu element diyagramında volkanik kayaçlar genel olarak LIL ve HFS elementlerince belirgin bir zenginleşme sunmakla birlikte bazı örneklerin negatif Nb-Ta anomalisi sundukları tespit edilmiştir. Bu çalışmada volkanik kayaçlardan elde edilen veriler, Orta Anadolu Volkanik Bölgesindeki magmatik kayaçlarla benzer özellikler sundukları anlaşılmıştır.