Taşi̇ari̇tmi̇ tanili çocuk hastalarda yaşam kali̇tesi̇,TSSB ve di̇ğer ruhsal sorunlar


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MEHRİBAN KELEŞ

Danışman: Şahika Gülen Şişmanlar

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Taşiaritmi Tanılı Çocuklar Hastalarda Yaşam Kalitesi, TSSB ve Diğer Ruhsal Sorunlar Giriş ve Amaç: Taşiaritmili çocuk ve ergenlerde; çarpıntı hissi, bayılma, ciddi göğüs ağrısı, nefes darlığı, kalp yetmezliği belirtileri ve ani ölümler görülebilmektedir. Hastalığın ani başlangıç ve sonlanıma sahip olması ve ataklar halinde seyretmesi hastaları ve aileyi endişelendirmektedir. Nitekim, taşiaritmisi olan erişkenlerde yapılan çalışmalarda, hastaların sağlıklı kontrollere göre kaygı düzeyinin yüksek, yaşam kalitesinin kötü olduğu olduğu rapor edilmiştir. Çocuk ve ergen taşiaritmi hastalarıyla yapılmış çalışmalar kısıtlı sayıdadır. Kronik hastalıklarda sık görülen TSSB, taşiaritmili çocuk ve ergen hastalarda araştılmamıştır. Bu çalışmada, taşiaritmili çocukların yaşam kalitesi, ruh sağlığı ve travma sonrası stres bozukluğu (TSSB) belirtilerinin araştırılması; etkileyen değişkenlerin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve yöntem: Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Kardiyolojisi Bilim Dalı'nda takip edilen, taşiaritmi tanısı almış 8–18 yaş arasındaki hastaların dosyaları incelenmiş, çalışmaya alınma ölçütlerini karşılayan 30 olgu görüşmeye alınmıştır. Kontrol grubunu ise Çocuk Hastalıkları Polikliniği'ne başvuran, 8-18 yaş aralığındaki 32 çocuk, ergen ve aileleri ile oluşturmuştur. Hasta ve kontrol grubuna sosyodemografik bilgi formu, Çocuklar için yaşam kalitesi ölçeği (ÇİYKÖ), Spielberger durumluk-sürekli kaygı ölçeği (STAI), 14 yaş altındaki çocuklar için Çocuklar için durumluluk-sürekli kaygı ölçeği (DSKE), Güçler ve güçlükler anketi (GGA); Genel sağlık anketi (GSA) verilmiştir. Taşiaritmi grubunda TSSB'nu araştırmak için çocuklara Çocuklar için travma sonrası stres tepki ölçeği (ÇTSSTÖ), annelere Travmatik stres belirti ölçeği (TSBÖ) uygulanmıştır. Bulgular: Taşiaritmili çocuk ve ergenlerin yaşam kalitelerinin kontrol grubundan farklı olmadığı bulunmuştur. Taşiaritmili çocuk ve ergenlerin olumlu sosyal davranış puanlarının kontrol grubundan düşük olduğu; taşiaritmili çocukların annelerinin ise kontrol grubuna göre kaygılı olduğu saptanmıştır. Taşiaritmili çocukların %40'ın da TSSB belirtileri gözlendiği; hastalardan 2 (%6,6) kişinin ağır TSSB belirtileri gösterdiği saptanmıştır. TSSB belirtilerinin; tanı alma yaşı, acil başvuru sayısı, çocuk ve ergenlerin içe yönelim sorunları, çocuğun bildirdiği yaşam kalitesi, anne ve çocuğun mesleki kaygı duyması ile 96 ilişkili olduğu bulunmuştur. Annelerin %56'sının olası TSSB ile uyumlu belirtileri olduğu ve bu belirtilerin; anne ve çocuğun bildirdiği yaşam kalitesi puanlarıyla, çocuğun GGA puanlarıyla ve annenin diğer ruhsal sorunları ile ilişkili bulunmuştur. Annelerin TSSB belirtileri ile çocuğun TSSB belirtileri ilişkili bulunmamıştır. Sonuç: Çalışmamızda taşiaritmi tanısı almış çocukların annelerinin kaygılı olduğu; annedeki kaygı düzeyi ile çocuğun ruh sağlığı ve yaşam kalitesinin ilişkili olduğu saptanmıştır. Ayrıca taşiaritmili çocuk ve annelerinde TSSB belirtileri de görülebilmektedir. Fakat ataklar halinde seyreden bir hastalık olduğu için uzun izlem çalışmalarına ihtiyaç vardır. Anahtar sözcükler: travma sonrası stres bozukluğu, çocuklar, anne, kaygı, çocuklar için yaşam kalitesi ölçeği (ÇİYKÖ).