Edebiyat Sosyolojisi Bağlamında Türk Roman Adlari


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Türk Dili Ve Edebiyatı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Nuray Kıldacı

Danışman: Cem Yılmaz Budan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Roman adları; eserin içeriğine, dönemine ve yazarına dair birçok izi bünyesinde barındırır. Bu yönüyle içeriğin kapak sayfasındaki tamamlayıcısı niteliğindedir ve ait olduğu metnin bağlamına dahildir. Roman adlarının kronolojik düzlemdeki devinimini görmek; edebî, siyasî, sosyal ve kültürel sahalardaki değişimleri tespit etmek bakımından mühimdir. Bu çalışmada Tanzimat'tan günümüze kadar yayımlanmış olan 2724 romanın başlığı incelenmiş; eserlerin adları, içerik ve çağrışımlarından hareketle çeşitli başlıklar altında kategorize edilmiştir. Bu sınıflandırma doğrultusunda istatistiksel veri analizi yöntemi kullanılarak roman adlarının dönemlerle kurduğu edebî, tarihî, kültürel ve toplumsal irtibatlar değerlendirilmiştir. Üç ana bölümden oluşan çalışmanın "Roman Türüne ve Roman Adlarına Kuramsal Bir Bakış" başlıklı ilk bölümünde, roman adlarının nitelikleri ve işlevleri ele alınmış ayrıca yazarların eserlerini adlandırma süreçleri incelenmiştir. "Romanların Başlıklarına Göre Sınıflandırılması" adlı ikinci bölümde, roman başlıkları; içerikleri, çağrışımları, göndermeleri ve sembolik değerlerine göre tasnif edilmiştir. "Roman Adları ve Edebiyat Sosyolojisi" başlıklı üçüncü bölümde, roman adlarının edebiyat sosyoloji ile ilişkisi; dönemsel başlık eğilimleri, adlandırımda etkin sebepler ve adı değişen romanlar ekseninde incelenmiş, bu bağlamda roman adlarının tarihî ve sosyolojik serüveni ile birlikte nesnel verilerden hareketle başlık ve dönem ilişki de irdelenmiştir. Anahtar kelimeler: roman, başlık, adlandırma, roman adları, edebiyat sosyolojisi