Uçuş kontrol sistemlerinde kullanılan hidrolik kanat yön verme elemanlarının pozisyon kontrolü
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Elektrik Mühendisliği , Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ALİ ŞENER KAYA
Danışman: Mehmet Zeki Bilgin
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İnsanlı veya insansız hava araçları (yolcu, savaş uçakları, uydu fırlatma araçları vb.) tanımlı bir koordinattan diğerine gitmek için aerodinamik kontrol yüzeyi ve/veya yakıt itkinisi yönlendiren mekanizmalardan faydalanırlar. Bu mekanizmalar genellikle mekanik, elektro-mekanik, elektro-hidrolik, pnömatik vb. yapıda olabilirler. Bu doktora tezinde, kısıtlı parametrik belirsizlikler ve doğrusal olmayan davranışlar sergileyen bir hidrolik kanat yönlendirme sisteminin refeans takip problemi üzerinde çalışılmıştır. Bu çalışmanın temel özellikleri ve katkıları sırasıyla: (i) İkinci ve üçüncü dereceden kayan kipli kontrol yöntemlerinin bir referans takip denetleyicisi olarak kullanımı, (ii) İkinci dereceden düşük gürültülü ve dayanıklı kayan kipli sayısal türev yöntemlerinin sistem değişkenlerinin kestiriminde kullanımı (iii) Yüksek dereceli kayan kipli kontrol ve kestirim yöntemlerinin aynı kapalı çevrim kontrol döngüsünde test ve benzetim ortamında kullanımı, (iv) Kapalı çevrim sistem kararlılığını arttırıcı klasik kontrol yapılarının incelenmesi, (v) Doğrusal ve doğrusal olmayan denetleyici cevaplarının test ve benzetim ortamında karşılaştırılmasıdır. Yüksek dereceli kayan kipli kontrol ve kestirim yöntemlerinin aynı döngüde kullanımı literatürde teorik ve benzetim çalışmaları seviyesindedir. Kontrol yönteminin gerçek zamanlı kullanımı ve bir uçuş kontrol sistemlerinde referans takip denetleyici olarak kullanımı bu çalışmanın temel amacıdır. Çalışma sonucunda doğrusal veya doğrusal olmayan denetleyicilerin iç döngüsünde kullanılan dinamik basınç geri beslemesinin hidrolik sistem rezonans genliğinin düşürülmesinde etkili olduğu testlerle doğrulanmıştır. Tavsiye edilen yüksek dereceli kayan kipli kontrol/kestirim algoritmasını kullanarak, çatırdama olmaksızın en düşük pozisyon takip hatasını sağlayacak kapalı çevrim denetleyici yanıtı elde edilmiştir.