Aile hekimliği uzmanlık öğrencilerinin palyatif bakım ve hospis'e ilişkin bilgi ve görüşleri: çok merkezli bir çalışma


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HANDE ERARSLAN AYAŞLI

Danışman: Tuncay Müge Alvur

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: 21. yy'da, dünya çapında yaklaşık 40 milyondan fazla kişi yaşamını sınırlayan veya kronik hastalıkları için palyatif ya da yaşam sonu bakıma ihtiyaç duymaktadır. Palyatif bakım ve hospis merkezleri hastalara bütüncül yaklaşımın sergilendiği, hasta ve yakınlarına yönelik biyopsikososyal yaklaşımın uygulandığı yerlerdir. Aile Hekimliği disiplininin yaklaşımları da palyatif bakım için belirtilen kriterleri kapsamaktadır ve bu merkezlerde Aile Hekimlerinin katkılarına ihtiyaç vardır. Bu çalışmada Aile Hekimliği uzmanlık öğrencilerinin palyatif bakım ve hospis hakkındaki bilgi düzeyleri, eğitim durumları, yaşam sonu bakıma ve tıbbi vasiyete olan yaklaşımlarının incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışma Mart/2019 ile Ekim/2019 arasında Türkiye genelindeki tüm Aile Hekimliği Anabilim Dalı başasistanlarına ve hocalarına çevrimiçi bir bağlantı ile ulaştırılan anket formu ile elde edilmiştir. Toplamda 364 Aile Hekimliği uzmanlık öğrencisi çalışmaya katılmıştır. Katılımcılara iki kısımdan oluşan anket uygulanmıştır. İlk kısımda uzmanlık öğrencilerinin sosyodemografik özellikleri ve palyatif bakım ve hospis konusundaki bilgileri sorgulanmıştır. İkinci kısımda ise literatürden yararlanılarak hazırlanan palyatif bakım ve hospise ilişkin görüş ifadelerini içeren likert tipte anket formu sorularını kapsamaktadır. Bulgular: Uzmanlık öğrencilerinin 262'si (%72) kadın ve 102'si (%28) erkek idi. Yaş ortalamaları ise 29,27±4,47'du. Meslekte çalışma süreleri ise ortalama 4,52±4,46 yıldı. Katılımcıların yarıdan fazlası (%67,6) palyatif bakım ve hospis hakkında bilgi almadıklarını belirttiler. Bilgi alan toplam 118 uzmanlık öğrencisinin 31'i (%26,27) sadece "çalıştığım kurumda", 19'u (%16,1) sadece "tıp eğitimi sırasında", 6'sı (%5,08) sadece "kongre ve seminerlerden", 5'i (%4,24) sadece "kitap ve dergilerden", 3'ü (%2,54) sadece "klinik uygulamalar sırasında" bilgi aldıklarını ifade ettiler. Sonuç: Aile hekimliği uzmanlık öğrencilerinde palyatif bakım ve hospis hakkında bilgi düzeyi yetersizlikleri mevcuttur. Bu yetersizliklerin giderilmesi için öncelikle asistan eğitim programlarına, mevcut palyatif bakım ve hospis merkezlerinde eğiticilerin gözetiminde rotasyonlar ile özel bir eğitim programı eklenmeli ve palyatif bakım ve hospise ilişkin mesleki ve etik becerilerini geliştirebilecek çeşitli seminer, konferans, kurs ve araştırmalar düzenlenmelidir.