ÖĞRETMEN VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLARIN CİNSEL SAĞLIK OKURYAZARLIĞI, TOPLUMSAL CİNSİYET ROLLERİ TUTUMLARI VE ÖZ YETERLİKLERİNİN KAPSAMLI CİNSELLİK EĞİTİMİ BAĞLAMINDA İNCELENMESİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, KADIN ÇALIŞMALARI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMİNE SEVGİNUR BAKIR
Danışman: Osman Nejat Akfırat
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı okullarda kapsamlı cinsel eğitim verme sorumluluğu olan fen bilgisi öğretmenleri, sınıf öğretmenleri ve psikolojik danışman/rehber öğretmenlerin cinsel sağlık okuryazarlıkları, toplumsal cinsiyet rolleri tutumları ve öz yeterliklerinin incelenmesidir. Bu amaç doğrultusunda öğretmenlerin cinsel sağlık okuryazarlıkları, toplumsal cinsiyet rolleri tutumları ve öz yeterlikleri; cinsiyet, branş, mesleki deneyim, sosyoekonomik düzey, cinsel eğitim konusunda lisans/hizmet içi eğitim alıp almamaları, çocukların cinsel eğitim alıp almamaları, çocuklara cinsel eğitim verip vermemeleri değişkenleri ile incelenmiştir. Açık uçlu sorularla cinsel eğitim konusunda lisans/hizmet içi aldıkları eğitimlere, cinsel eğitim verilmesine başlama yaşına ve cinsel eğitimin kim tarafından verileceğine ilişkin veriler toplanmıştır. Araştırma verileri Demografik Bilgi ve Anket Formu, Toplumsal Cinsiyet Rolleri Tutum Ölçeği, Öğretmen Öz yeterlik Ölçeği ve Cinsel Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği aracılığıyla elde edilmiştir. Araştırma, betimsel tarama modeline dayanmaktadır. Araştırmada ilişkisel tarama yönetimi ve veri analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizinde bağımsız gruplar için t testi, tek yönlü varyans analizi, pearson momentler çarpımı korelasyon analizi ve frekans analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda cinsel sağlık okuryazarlığı branşa, mesleki deneyime, sosyoekonomik düzeye göre istatistiksel olarak anlamlı farklılaşmakta; cinsiyet, lisans/hizmet içi cinsel eğitim alma, çocuklara cinsel eğitim verilmesi durumlarına göre istatistiksel olarak anlamlı fark görülmemektedir. Toplumsal cinsiyet rolleri tutumları tüm değişkenlere göre istatistiksel olarak anlamlı farklılaşmaktadır. Öğretmen öz yeterlikleri ise branşa, lisans/hizmet içi cinsel eğitim alma durumuna ve öğretim stratejileri alt boyutunda çocuklara cinsel eğitim verilmesi değişkenine göre istatistiksel olarak anlamlı farklılaşmaktadır. Araştırmada kullanılan üç ölçek arasındaki ilişkiye bakıldığında öğretmen öz yeterliği ile cinsel sağlık okuryazarlığı arasında pozitif yönde düşük bir ilişki bulunmuştur. Açık uçlu soru verileri analiz edilerek araştırmaya eklenmiştir. Bulgular kapsamlı cinsel eğitim bağlamında tartışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Kapsamlı Cinsellik Eğitimi, Toplumsal Cinsiyet Rolleri, Öğretmen Öz yeterliği, Cinsel Sağlık Okuryazarlığı