Hedda Gabler'de ahlak sorunsalı
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞEYMA YILDIZ
Danışman: Sema Göktaş
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada 1828 ve 1906 yılları arasında yaşamış Henrik Ibsen'in 1890 yılında yazdığı Hedda Gabler oyunu, ahlak ekseninde toplumsal cinsiyet rolleri, burjuva toplumu, bu toplumun aile ve toplumsal değerleri incelenmiştir. Ibsen, yaşadığı yıllar boyunca 300 tane şiir ve 26 tane de tiyatro oyunu yazmıştır. Oyunlarında, ataerkil dinin etkisinde kalmış burjuva ahlakını, XIX. yüzyıldaki burjuva aile yapısını ve kadının eş ve anne olmak dışındaki görevlerini sorgulamış, oyunlarında genel olarak bu konuları bireyci anarşist bir tavırla, eleştirel gerçekçi bir dil ile ele almıştır. Ayrıca bireyin boşa çıkan yaşam uğraşlarını, bu noktada bireysel ve toplumsal çalkantıların çatışmalarını da ele almıştır. "Ibsen hayatını insan ruhunun veya insan iradesinin, insanın ideallerinden daha üstün olduğunu göstermeye adamıştır." (Shaw, 2015: 160). Bu yüzden gerçekçi oyunlar yazmıştır. Ibsen'in yazdığı oyunlar adeta topluma karşı bir ayna görevi gördüğü için izlediği veya okuduğu tiyatro oyunundan ahlaki eğitim beklentisinde olan burjuva seyircisini/okuyucusunu rahatsız etmiş ve Ibsen'in seyirciden/okuyucudan olumsuz tepki almasına neden olmuştur. Bunun yanında kendi yaşamından deneyimlerini de oyunlarına yansıtan Ibsen, hayatına giren bir kadından ilham alıp Hedda Gabler karakterini ana karakter olarak yazdığı Hedda Gabler adında bir oyun yazmıştır. Hedda Gabler oyununun Ibsen'in de rahatsız olduğu yozlaşmış burjuva ahlakının ikiyüzlü ve dürüst olmayan, kadın-erkek arasında ayrımcılık yapan ve bireyleri yok sayan toplumsal değerlere sahip olan bu toplumun karakterlerinin arasındaki çatışmaları Hedda Gabler karakteri ve ahlak sorunsalı ekseninde incelemesi yapılmıştır.