Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanısı konmuş çocukların ebeveynlerinde dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu sıklığı
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2009
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TUĞBA CAMCIOĞLU
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ÖZLEM YILDIZ GÜNDOĞDU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada 7?16 yaş aralığındaki DEHB tanısı almış çocuk ve ergenlerin ebeveynlerinde DEHB belirti sıklığının araştırılması, ebeveynlerinde DEHB belirtileri olan çocuk ve ergenlerde bozukluğun belirti şiddeti ve eşhastalanım düzeyinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.Yöntem: KOÜTF Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları polikliniğine başvuran, 7-16 yaşları arasındaki DEHB tanısı almış 81 çocuk ve kontrol grubu olarak Yıkıcı Davranış Bozukluğu tanısı almayan, yaş, cinsiyet, zeka düzeyi açısından benzer özelliklere sahip 60 çocuk çalışmaya alınmıştır. Okul Çağı Çocukları İçin Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi Şimdi ve Yaşam Boyu Şekli-Türkçe Uyarlaması (ÇDŞG-ŞY-T) ve DSM-IV'e dayalı görüşmelerle (135) DEHB tanısı konan çocuklara Çocuklar İçin Depresyon Ölçeği (ÇDÖ), Çocuklar İçin Durumluk-Sürekli Kaygı Envanteri (ÇDSKE), Coopersmith Benlik Saygısı Ölçeği (BSÖ) verilmiştir. DEHB tanılı çocukların belirtilerinin şiddeti ve yaygınlığını değerlendirebilmek için ebeveynlerinin Conners Ebeveyn Derecelendirme Ölçeği (CADÖ?48) ve Çocuk ve Ergenlerde Davranış Bozuklukları İçin DSM-IV'e Dayalı Tarama ve Değerlendirme Ölçeği (ÇEDBÖ) doldurmaları sağlanmıştır. Çalışmaya alınan çocukların ebeveynlerinin, çocuk¬luktaki DEHB belirtilerini geriye yönelik sorgu¬lamak amacıyla Wender-Utah Derecelendirme Ölçeği (WUDÖ), halen devam etmekte olan DEHB belirtileri ve şiddetini değerlendirmek amacıyla Erişkin Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Ölçeği (DEHÖ-E) kullanılmıştır.Bulgular: DEHB grubundaki deneklerin ebeveynlerinin WUDÖ ve DEHÖ-E puan ortalamalarının kontrol grubundan anlamlı oranda yüksek olduğu bulunmuştur. WUDÖ değerlendirildiğinde, DEHB grubundaki deneklerin annelerinin %19,8'inin, babalarının %19,8'inin ve kontrol grubundaki annelerin %5'inin, babaların %8,3'ünün çocukluk çağında, ölçeğe göre DEHB tanısı aldıkları saptanmıştır. Annelerin çocukluk dönemi DEHB tanısı alma oranlarındaki fark iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Ancak DEHB grubundaki çocukların babalarının çocukluk çağı DEHB tanısı alma oranlarının, kontrol gruplarındaki babalara göre yüksek olmasına rağmen istatistiksel açıdan farklılık göstermediği saptanmıştır. Şimdiki DEHB belirtilerini sorgulayan DEHÖ-E'nin tüm alt bölüm ve toplam puan ortalamaları, DEHB grubundaki ebeveynlerde kontrol grubundan anlamlı oranda yüksektir. Ayrıca WUDÖ ve DEHÖ-E puanları ile çocukların ÇEDBÖ ve CADÖ?48 puanları arasında pozitif korelasyon olduğu saptanmıştır. WUDÖ puanına göre, çocukluk döneminde DEHB tanısı alan ebeveynlerin çocuklarında ek tanı sıklığı anlamlı oranda yüksek bulunmuştur. DEHÖ-E puanlarına göre ise çocuklardaki ek tanı sıklığında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır. Aynı şekilde DEHB belirtilerini çocuklukta ve şimdi gösteren ebeveynlerin çocuklarında, DEHB belirtisi göstermeyen ebeveynlerin çocuklarına göre yıkıcı davranış bozuklukları (KOKG ve DB) ek tanı sıklığında da farklılık yoktur.Tartışma: Bu çalışmada DEHB'nun ailevi geçiş özelliği desteklenerek, ebeveynlerde DEHB bulunması halinde çocuklarda DEHB belirti sıklığı ve şiddetinin arttığı, ayrıca çocuklardaki DEHB eşhastalanımının ebeveynlerin DEHB tanısından bağımsız olduğu bulunmuştUR.