COVİD-19 pandemisi sürecinde meydanların kamusal mekan kalite parametreleri üzerinden değerlendirilmesi: Avrupa tarihi kent meydanları örneği


Creative Commons License

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Mimarlık ve Tasarım Fakültesi, Mimarlık, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Merve Türk

Danışman: Mehtap Özbayraktar

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

COVID-19 pandemisi dünyanın dört bir yanında, her şehirde yaşayan neredeyse herkesin yaşam kalitesi ve her yerin mekan kalitesi üzerinde temel bir etki yaratmıştır. Bu durum pandeminin kentlere etkisi, kamusal mekan kullanımlarını nasıl etkilediği ve bu mekanlarda uzun ve kısa vadede ne gibi değişiklikler yapıldığı ve yapılacağı gibi temel soruları da beraberinde getirmiştir. Bu kapsamda, Avrupa kentlerindeki salgından en fazla etkilenen 10 tarihi kent meydanı seçilmiştir. Çalışmanın amacı; COVID-19 öncesi ve sürecindeki kamusal mekan kalitesi üzerine yapılan çalışmalar üzerinden, kamusal mekan kalite parametrelerindeki farklılıkların tespiti ve salgından en çok etkilenen kamusal mekanlar olan meydanlar için kalite parametrelerinin geliştirilmesidir. Seçilen tarihi kent meydanları, tespit edilen kamusal mekan kalite parametreleri üzerinden analiz edilmiş, bunun sonucunda pandemi sürecinde kent meydanlarına yapılan müdahaleler ortaya konulmuştur. Meydanların oluşturulan kamusal mekan kalite parametreleri üzerinden analizi sonucu, bazı parametrelerin ön plana çıktığı, bazı parametrelerin ortalamanın üstünde olduğu, bazılarının ise geri planda kaldığı tespit edilmiştir. Uzun ve kısa vadedeki müdahaleler kamusal mekanlara göre farklılık gösterebilmektedir. Bu çalışmada oluşturulan meydan odaklı kamusal mekan kalite parametreleri, farklı kamusal mekanlar (parklar, bahçeler, çocuk oyun alanları, kamu plajları, nehir ve deniz kıyıları) için yapılacak değerlendirmelerde altlık olarak kullanılabilir ve her bir kamusal mekan için bu parametrelere yeni parametreler eklenebilir. Bu nitelikteki çalışmalar çoğaldıkça ve yerel yönetimler tarafından bu veriler kullanıldıkça, güçlü kamusal mekan ağının kurulabileceği ve afetlere dirençli kentlerin oluşumunu destekleyeceği düşünülmektedir.