ISO Standartlarına Göre Termal Konfor Şartlarının İncelenmesi: Gıda Endüstrisinde Örnek Çalışma
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İş Sağlığı ve Güvenliği Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Fatih Deniz
Danışman: Cenk Çelik
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Maruziyetler çoğunlukla işyeri ortamındaki etkenlerden kaynaklanır. Bunlardan bir tanesi de ortamın sıcaklığıdır. Soğuk ve sıcak ortamlar çalışanların sağlığını bozabilir, performans kayıplarına neden olabilir. Bu durumda ortamın sıcaklığı kontrol edilmelidir. Bu yapılamıyorsa koruyucu önlemler alınmalıdır. Termal konforu değerlendirmek için çeşitli yöntemler vardır. Bilinen ve sıklıkla kullanılan PMV yöntemidir. Yöntemin bize faydası ortamda bulunanların memnuniyetsizlik oranlarını vermesidir. Fakat sıcaklığın uç değerlerde olduğu yerlerde kullanılamaz. Yapılan işin gereği olarak soğukta çalışan işçilerin elbise özelliklerinin yeterliliği belirlenmelidir. Yöntem olarak literatürde elbise yalıtımının bir ölçüsü olan IREQ kullanılmaktadır. Sıcak ortamların hızlı bir değerlendirmesi için ise WBGT yöntemi kullanılır. Yapılan çalışmada 10 firmada 143 üretim alanlarında termal konfor ölçümleri gerçekleştirilmiştir. Soğuk, sıcak ve uygun termal koşullarda çalışan 203 işçiye uluslararası standartta (ISO 10551) belirtilen 5 ölçek kullanılarak sübjektif değerlendirmeler yapılmıştır. Yapılan ölçümler sonucunda 21 noktada IREQ değeri elbise yalıtım değerinden küçük çıkmıştır. 11 noktada WBGT değeri referans değerin üzerinde çıkmıştır. 38 noktada ise sıcaklık WBGT sınır değerine çok yakın çıkmıştır. Çalışma sonucunda gıda endüstrisinde çalışanların büyük bir kısmı termal olarak rahatsız edici ortamlarda çalıştığı görülmüştür. Çalışma koşulları bazı ortamlarda maruziyet olabilecek seviyededir. Subjektif değerlendirmelere göre ise yaz aylarında sıcak ortam çalışanlarında dış hava koşulları nedeniyle ortam sıcaklığının daha da artmasıyla işçilerde de bu yönde yakınmalar olduğu gözlemlenmiştir. Çalışma ülkemizde soğuk ortamları ilk defa ele aldığı için ve bütün ortamlardaki (soğuk, sıcak ve normal) termal konforu değerlendirdiği için önemlidir. Ayrıca çalışma sonrasında ölçüm firmalarına İSGÜM tarafından soğuk ortamları değerlendirmek için eğitimler verilmesi planlanmaktadır.